Nieznane oblicze przedwojennego starosty złotowskiego Ackmanna

Postęp w badaniach historycznych przyczynia się do poszerzania naszej wiedzy historycznej, ujawniając ciągle nowe fakty, które dotychczas pozostawały nieznane.

W 1989 r. ukazała się w Gifhorn książka Das Flatower Land Ein Bildband unserer grenzmärkischen Heimat w opracowaniu Manfreda Vollack, do której dołączona była jednostronicowa kartka zawierająca życiorys byłego starosty złotowskiego Ackmanna, wyliczająca również jego powojenne zasługi. Niestety, na próżno szukać tam informacji na temat przynależności partyjnej i wojskowej Ackmanna, jak również danych dotyczących jego najbliższej rodziny.

Radca rządowy, doktor praw Gerhard Hermann Friedrich ”Fritz” Ackmann urodził się 14.09.1903 w Klein Mimmelage w dawnym powiecie Bersenbrück (obecnie gmina zbiorowa Artland koło Osnabrück w Saksonii Dolnej). Urząd stanu cywilnego w Menslage odnotował ten fakt pod numerem 42/1903. Biorąc ślub Ackmann mieszkał już w Złotowie, gdzie od września 1935 r. pełnił urząd landrata (pol. starosty). W dniu 11.08.1936 r. zawarł w Sulechowie małżeństwo z Charlottą Minną Ernestiną Ruth Kärger (*17.02.1909 w Sulechowie; akt nr 36/1909), córką właściciela cegielni Karla K. przy Schwiebuserstr. 36 (ul. świebodzińska 36). Z tego małżeństwa pochodziło dwoje dzieci urodzonych w Złotowie: córka Barbara Sabine (*6.01.1940) i syn Gerhard Karl Friedrich (*30.05.1941). Rodzina Ackmann mieszkała w Złotowie przy Adolf–Hitlerstr. 10 (al. Piasta 10).

W książce Złotów 1370–2020 (s. 433) kilka faktów było mi nieznanych, które nie tak dawno pojawiły się w internecie. Ackmann pełnił funkcję starosty w powiecie złotowskim i sępoleńskim do 1941(–1945). Po powołaniu go do wojska był w funkcji starosty zastępowany (Paul Wilke, Carl Knabe, Danzig). Dotychczas były nieznane fakty jego przynależności: do SS (od 15.03.1933 r. – członek numer 75.241) i NSDAP (od 1.05.1933 r. – członek numer 2.191.237). Powołany do służby wojskowej jako SS–Untersturmführer (najniższy stopień oficerski w SS) pełnił on funkcję komisarza rejonu i kierownika I oddziału głównego przy komisarzu generalnym w Kijowie na Ukrainie. Później trafił do zachodniej niewoli i szybko, jako „oczyszczony”, został zwolniony (13.04.1946). Następnie kierował Obozami Przejściowymi (niem. Durchgangslager) w Uelzen i Friedland. W okresie od 9.04.1951 do 31.05.1975 pełnił funkcję wyższego dyrektora powiatowego (niem. Oberkreisdirektor) w powiecie Gifhorn. Pozostałe jego powojenne zasługi można wyczytać na wspomnianej, dołączonej do książki, karcie.

Jego młodszy brat (który był świadkiem na ślubie) Rolf Hermann Herbert Ackmann (*14.03.1910 Klein Mimmelage) poległ jako lekarz asystent 12.02.1945 w Budapeszcie i został pochowany na niemieckim cmentarzu wojennym w Budaörs na Węgrzech wśród nieznanych żołnierzy.
Pikanterii całej sprawie dodają dwa fakty, a mianowicie, że w wyniku „przeoczenia” przynależności Ackmanna do SS i NSDAP został on za zasługi powojenne uhonorowany: Dom Seniora w Gifhorn (am Wasserturm 5), należący do Niemieckiego Czerwonego Krzyża (DRK), nosi jego imię: DRK–Seniorenheim–Friedrich–Ackmann–Haus, podobnie jak stadion w miejscowości Hankensbüttel w powiecie Gifhorn (Ackmann–Stadion) przy Wiesenweg 14 (ponoć nieużywany).

prof. dr hab. Joachim Zdrenka