Byłem nie do zajechania - mówi sołtys Nowego Buczka

Tłumy na ulicach i na balkonach, flagi oraz transparenty – na te kilka dni Polakom „udzielił się” gorący temperament.

– tak o gorącym powitaniu mówił w trakcie przemówienia pierwszy sekretarz KC PZPR Edward Gierek (tygodnik Wprost, listopad 2016). Był czerwiec 1972 roku. Podczas tygodniowej wizyty w Polsce Fidel Castro odwiedził górników na Śląsku, grał w koszykówkę z zawodnikami Wisły Kraków, czym zadał kłam „intrygom imperialistów”, twierdzących, że przeszedł zawał serca. Przywódca bratniego narodu kubańskiego dał się także dostrzec Marianowi Grochowskiemu – w Wałczu, gdzie obecny sołtys Nowego Buczka odbywał służbę wojskową.

– siedząc za stołem domu postawionego tuż przy cmentarzu wspomina zakłamanie komunistów. Mówi o czołgach, których ta jednostka nie widziała wcześniej na oczy. Nówkach.

Czytasz artykuł premium. Pozostało jeszcze 92% tekstu
Zostań stałym Czytelnikiem.
Zaloguj się i subskrybuj wszystkie treści portalu [[pay]]

– pamięta, jakby to było wczoraj. Nowoczesne wyposażenie? Bujda. Doskonale wie, jak pracowało się z ważącym blisko 40 kg dalekopisem.

– dziś pan Marian się z tego śmieje. A śmieje się jak mało kto. Jedni śmieją się tylko twarzą, inni kiwają się wprzód i w tył, a on lata w górę i w dół. To najbardziej roześmiany sołtys w gminie Lipka, a może i powiecie. Z dużym dystansem do siebie. Kto inny mógłby powiedzieć, że rodzice zrobili go dla żartu?

Wyścigi kolarskei w Lipce gromadziły tłumy kibiców

Dziecko naznaczone

Tyle że w 1951 roku, gdy urodził się Marian Grochowski, w Polsce śmiesznie nie było. W Lubczy jego rodzina żyła na czterech hektarach ziemi. Rodzice, piątka rodzeństwa i dwoje schorowanych dziadków.

– podkreśla. Poza tym Grochowscy byli naznaczeni. Pierwsze naznaczenie sięga zaborów, kiedy to babka Mariana wyszła za mężczyznę z Bawarii.

– sołtys zawiesza głos, jakby trochę się tego wstydził. Kolejne naznaczenie pochodzi z czasów II wojny światowej. Od ojca pana Mariana, który w momencie wybuchu wojny służył w ochronie rządu i z rządem poszedł na emigrację.

– przez to i jego dzieci były naznaczone.

– sołtysa do dziś rozpiera duma. Bliski usunięcia z podstawówki był dopiero przez jabłko. Jeden rzut, a mógł skończyć się tragicznie. Po rzucie Mariana ze ściany spadł premier Józef Cyrankiewicz. Teraz i chłopiec był wrogiem narodu, grożono mu umieszczeniem w domu dziecka. Naznaczenie jakby odziedziczył po zmarłym dawno ojcu. To za jego odejście znienawidził komunę.

– do dziś M. Grochowski ma w sobie nienawiść do komunistów. Dopiero dzisiaj, jak twierdzi, jest mu lżej na duszy, bo normalność wraca do kraju.

Zapytany o wspomnienia związane z ojcem przypomina sobie dwa „prześwity”.

– rodzinne strony mężczyzny usiane są jeziorami. Dlatego wybrał on Technikum Rybołówstwa Lądowego w Sierakowie. Nie skończył go, bo nie miał pieniędzy.

– wspomina trudny czas młodości. Luki w wykształceniu sołtys uzupełniał książkami, także tymi o Lubczy.

– twierdzi.
Zawód ślusarza – mechanika zdobył w Więcborku.

– mówi. Właśnie na odziedziczonym po dziadkach jednośladzie odkrył swoją pasję.

Nie do zajechania

Długie włosy, spodnie rurki, dziewuchy się oglądały. Tak siebie z początku lat 70–tych opisuje pan Marian. Może nie był wysoki jak Fidel, ale miał spory atut – radio na baterie. Szpanował, nosząc je na ramieniu. Odbiornik był nagrodą główną w gminnym wyścigu kolarskim o puchar prezesa Redzimskiego. Kiedyś kolarz zostawił je za zasłoną w pociągu, szpanował nim już ktoś inny. Na szczęście zapał do jazdy na rowerze tak szybko mu nie minął. Bakcyla M. Grochowski połknął jeszcze w Lubczy.

– chwali się mężczyzna, który na sportowca dziś nie wygląda. Jest niski i krępy, a do zdjęcia pozuje na niebieskim Romecie z koszykiem. Po wojsku przyjechał do mamy i zaczął jeździć w LZS Orkan Buczek Wielki. W drużynie z Piotrem Martynem i Andrzejem Klimkiem. W tym składzie w 1974 roku zdobyli mistrzostwo województwa. Wyścig odbywał się na trasie Piła – Tarnówka.

– opowiada o jednym z największych sukcesów. Triumf ten zakończył jego przygodę.

– sołtys znowu się śmieje. Góra – dół, góra – dół.

Postawił na Kurdzieko

Dumny ze swej biografii sołtys Nowego Buczka jest jeszcze dwa razy. Oba wiążą się z Polamem Piła, w którym pracował. Pierwsza duma dotyczy działania w Solidarności, druga wypatrzenia tam Wojciecha Kurdzieko. W 1990 roku mieszkańcy gminy Lipka szukali kandydata na wójta.

– myślał pan Marian. W jego dziale w Polamie pracował W. Kurdzieko.

– mówi sołtys.

– pan Marian twierdzi, że to wspaniałe uczucie postawić na dobrego konia. Dołożyć cegiełkę do rozwoju gminy.

– mówi sołtys, który dziś najbardziej żyje lokalnym samorządem. A że poczucia humoru mu nie brak, to i nie narzeka. Dzień bez uśmiechu jest dla niego dniem straconym.
[[/pay]]