Dieta bezlaktozowa - dla kogo? Jak ją stosować?

Dieta bezlaktozowa jest odpowiedzią na zaburzenia metabolizmu laktozy, czyli dietą polecaną przy popularnie zwanej nietolerancji laktozy (hipolaktazji). Coraz więcej osób cierpiących na to schorzenie dzięki posiłkom bez zawartości tego dwucukru może cieszyć się brakiem dolegliwości, które u nich wywołuje.

Laktoza - czym jest i dlaczego bywa problematyczna?

Laktoza jest dwucukrem, który występuje w mleku. Przy prawidłowo działającym metabolizmie cukrów, jest ona w organizmie rozkładana na glukozę i galaktozę, które aktywnie wchłaniane prowadzą do wzrostu stężenia cukru we krwi. Rozkład laktozy zapewnia enzym z błony śluzowej jelita cienkiego - laktazy. Kiedy go brakuje lub jest go za mało, dwucukier nie jest rozkładany, w następstwie czego prowadzi to do wielu nieprawidłowości, takich jak wzrost ciśnienia osmotycznego i nagromadzenie wody oraz jonów chlorkowych w jelicie cienkim - w ilości większej, niż jelito jest w stanie wchłonąć. Wszystko to doprowadza między innymi do tzw. biegunki osmotycznej - bardzo charakterystycznej dla tego typu zaburzeń. Żeby zatem cukier z mleka został prawidłowo przyjęty przez układ pokarmowy, muszą sprawnie działać enzymy rozkładające go w odpowiedni sposób. Jeśli tak się nie dzieje, mówimy o nietolerancji laktozy.

Czy trzeba w całości wyeliminować laktozę?

Nie każda osoba, której dotyczy problem nietolerancji laktozy musi całkowicie wykluczyć ze swojej diety ten cukier, jednak w każdym przypadku ważne będzie jak największe jego ograniczenie. Stopień ograniczenia zależy od przyczyny niedoboru enzymu trawiennego, czyli laktazy. 

Przyczyną może być bardzo rzadka choroba genetyczna, powodująca niedobór enzymu laktazy od pierwszych dni życia. Jeśli mamy do czynienia z taką sytuacją, czyli wrodzoną nietolerancją glukozy, to rekomenduje się całkowitą eliminację produktów mlecznych, bowiem nawet niewielka ilość cukru mlecznego może zaszkodzić, powodując mdłości, silne bóle brzucha, ostre biegunki, kolki, wzdęcia i wydalanie dużej ilości gazów.

Z kolei tak zwany pierwotny niedobór laktazy powoduje zmniejszenie się działania enzymu trawiennego dopiero z wiekiem. Im dziecko starsze, tym bardziej może odczuwać skutki nietolerancji laktozy, jednak z początku objawy mogą być niezauważalne. Tutaj wystarczy ograniczenie przyjmowania laktozy - i limit ten jest zawsze indywidualny, dopasowywany objawowo.

Jeszcze inaczej jest w przypadku wtórnej nietolerancji laktozy, która wynika z szeregu innych przyczyn, niezwiązanych w prosty sposób z problematycznym działaniem enzymów trawiennych, i wtedy objawy pojawiają się krótkotrwale i są przemijające.

O ile więc nie mówimy o wrodzonej nietolerancji, to dopuszczalne jest spożywanie niewielkiej ilości mleka - w zależności od indywidualnej wytrzymałości.

Co jeść, by uniknąć problemów pokarmowych?

Jeżeli mamy zdiagnozowaną hipolaktazję, a jej objawy są bardzo nasilone, najlepiej jest wyeliminować z diety mleko i produkty mleczne w ogóle. Jeśli dolegliwości są mniejsze, wystarczy te produkty ograniczyć. Pamiętać należy, że mleko może też występować w wielu daniach pod postacią ukrytą, np. jako śmietana w sosie. Prostym przykładem są też naleśniki - do których na ogół wykorzystuje się właśnie mleko, a łatwo o tym zapomnieć, kiedy na talerzu pojawia się coś tak smakowitego. Czekolada? Niestety, również mleko. Budyń? Też. Eliminacja tego składnika jak widać nie jest prosta, dlatego część osób borykających się hipolaktazją korzysta z takich pomocy jak catering dietetyczny Bydgoszcz. Wykwalifikowani dietetycy dbają o to, aby serwować dania nie tylko pozbawione laktozy, czy to przez całkowita jej eliminację czy też przez korzystanie z zamienników, ale też niezwykle smaczne. Dlaczego? Jeśli trzeba borykać się z jakimś schorzeniem przez całe życie, to w pewnym momencie konieczność unikania danego składnika staje się przybijająco nieznośna. Specjaliści od diety pudełkowej dobrze to wiedzą, i trzymają rękę na pulsie, by chorujący na nietolerancję laktozy, delektując się posiłkiem dosłownie zapomnieli o swoim schorzeniu.

Dieta dla osób z hipolaktazją jest wymagająca. Choć stopień eliminacji mleka zależy od rodzaju schorzenia, to zawsze najlepsze efekty przynosi jego całkowita eliminacja i stosowanie zamienników. 

Materiał Partnera