Jak Gramowie ubierali Złotów

Jeszcze chwila i możemy spokojnie porozmawiać

Z zawodu jestem pielęgniarką. Wykształcenie zdobyłam w latach 60–tych w Pile. Pracowałam w naszym szpitalu. W 1973 roku w Złotowie zakładałam też opiekę nad chorymi w domu. Zajmowałam się tym przez pięć lat. Jako kierowniczka miałam pod sobą zarówno pacjentów jak i siostry Polskiego Czerwonego Krzyża. Wie pan, ja zawsze uwielbiałam pracować z ludźmi

Ja byłem w tamtym czasie zaopatrzeniowcem w Spółdzielni Rzemieślniczej Krajna. Głównie od wyrobów hutniczych, narzędzi i takich tam

Reklama

Mąż lubi takie żywe kolory

To był przypadek

Jakoś tak nas sobie upatrzyli. Byliśmy ich klientami. Wcale nie chcieliśmy tego sklepu

Ja zarabiałem dobrze jak na tamte czasy. Żona trochę gorzej, dlatego postanowiliśmy, że ona go przejmie. Tyle że wtedy pielęgniarek nie można było zatrudniać w innym zawodzie. Jedyna możliwość była taka, że zwolnię się z pracy i jednak ja go przejmę

Reklama

W sumie było sporo chętnych na ten sklep. Komuna na dobre upadała, wielu chciało handlować

Wzięliśmy go i po latach trzeba przyznać, że nie ma czego żałować. Choć początki były ciężkie. Były pieniądze, a nie było towaru. Trudno było dostać się do producentów. To były czasy, kiedy nie mówiło się, że się kupuje tylko załatwia

Towaru na początku było naprawdę niewiele. Mało było prywatnych producentów

Były, ale w kontekście dalszego handlu nie za dużo dawały. Jechałem po towar, a większość pieniędzy przywoziłem z powrotem. Na początku sprzedawaliśmy głównie koszule. Dostawałem ich około pięciuset tygodniowo, ale na tamte czasy to było nic, starczało na zaledwie trzy dni handlu

W pierwszych latach działalności chodziła jeszcze inspekcja robotniczo–chłopska. Sprawdzała stan zgodności tego co na sklepie z fakturami. Praktycznie każdy towar był reglamentowany

Reklama

Nie można było naliczyć zbyt dużej, ale mniejsza też nie mogła być. Kolega załatwił sobie skarpety i sprzedawał je taniej niż były w sklepach. Od razu ktoś uprzejmie doniósł, no i miał kolegium.

Nigdy nie mieliśmy powodów, żeby narzekać na brak pieniędzy, ale swoje też nas to kosztowało. Przez pierwsze pięć lat działalności nie mieliśmy ani jednego dnia wolnego. Pracowaliśmy dzień w dzień, łącznie z niedzielami

Reklama

Co najmniej dwa razy w tygodniu trzeba było jechać po towar. Teraz nie ma konieczności, na przesyconym rynku producenci sami szukają zbytu

Nie wypalił tylko Człuchów. Najpierw mieliśmy w Chojnicach, ale zauważyliśmy, że przyjeżdża tam sporo osób z Człuchowa, dlatego tam również otworzyliśmy. Dziwne miasto, ludzie i tak woleli jeździć do Chojnic, stąd po około roku zamknęliśmy Człuchów.

Reklama

Weszliśmy w ten temat w spadku po moim bracie. To był czas, gdy z towarem było już trochę lepiej

Mieliśmy też szczęście do tych, z którymi współpracowaliśmy. Lubili nas, chyba nawet mieliśmy u nich fory

Do teraz mamy stałych klientów. Zdarza się, że kupują u konkurencji, ale nawet jeśli, najpierw i tak przychodzą do nas. Swego czasu niektórzy przyjeżdżali nawet z Poznania. Opłacało im się, bo te markowe rzeczy mieliśmy znacznie tańsze niż u nich nawet o kilkaset złotych

Tak jej się spodobał, że nie mogła odpuścić, musiała go mieć. Wyszła, żeby pożyczyć pieniądze, wróciła i kupiła.

Generalnie w droższą odzież raczej nie wchodziliśmy. Prawda jest taka, że modę na złotowskim rynku przez lata dyktował zasadniczy warunek: cena. To chyba charakterystyczne dla mniejszych miast. Próbowałem kiedyś handlować z Bytomiem, chodziło o garnitury. Po kilkukrotnych namowach dałem się przekonać i wziąłem kolekcję. Postawiłem warunek: jeśli przez miesiąc sprzedam 30% to będziemy współpracować. Nie sprzedałem nawet 10%.

Reklama

Tak naprawdę modę dyktowali producenci na podstawie obserwacji rynku. Nasz gust też był kształtowany tym, co widać na ulicy

Mody były różne. Jedne nam się podobały mniej, inne bardziej. To nie miało jednak znaczenia. Decydował klient

Ja miałam główny głos w sprawie żeńskiej odzieży, mąż w przypadku męskiej

Nigdy. Brałem do sklepu przede wszystkim ten towar, który mi się podobał. Dlatego nie szukałem go gdzie indziej.

Zdarzali się toksyczni, ale zdecydowana większość to mili ludzie. Klienta trzeba wyczuć. Nie każdy lubi żeby go pytać, męczyć. Wolą spokojnie pooglądać. Prawdą jest, że panie bardziej skłonne są do wydawania większych pieniędzy na coś, co się im podoba. To one decydują też o tym, co będzie nosił małżonek

Uczennice i pracownice często powtarzały mi, że zawsze potrafię powiedzieć swoje. Z uśmiechem, ale powiem

Nie kłóciliśmy się, nie byliśmy rygorystyczni.

Do dzisiaj mamy z niektórymi dobre relacje. Zdarzało się, że dziewczęta zapraszały nas, nawet po latach, na ślubne uroczystości.

Różne były tutaj historie. Kradzieże też się zdarzały. I wśród uczennic, ale przede wszystkim przez klientów

Ani pracownice, ani uczennice nigdy nie musiały płacić za takie straty

To był czas, kiedy klient zawsze miał rację. Miał prawo zwrotu towaru bez podania przyczyny. Wystarczyło, że się nie podobało

Brały w sobotę jakąś sukienkę lub bluzkę, a po weekendzie przynosiły informując, że się rozmyśliły

To był główny powód, dla którego zrezygnowaliśmy z ich sprzedaży. Zdarzały się nawet takie osoby, które nosiły buty przez cały zimowy sezon, po czym przychodzili wiosną, że zwracają. Czepiali się dosłownie najmniejszych szczegółów

Matka kupiła kozaki córce. Były dostępne skórzane, ale wzięła z innego materiału. No i przyszły, że przemakają. Wziąłem na sprawdzenie, wstawiłem na całą noc do wanny z wodą. Rano nie było żadnych przecieków. Na drugi dzień żona musiała zasugerować dyskretnie, że jakaś choroba, czy coś…

Inny pan przyszedł kiedyś na zakupy i rozczarowany pyta: to nie szyją już garniturów z kamizelkami? Są tacy, którzy takie zakupy robią raz na piętnaście lat.

Jakoś tak zawsze się zgadzamy. My właściwie się nie kłócimy

To też duże osiągnięcie jeśli wziąć pod uwagę, że od trzydziestu lat przebywamy ze sobą niemal 24 godziny na dobę

Ten artykuł chcemy potraktować jako możliwość podziękowania naszym współpracownikom, a przede wszystkim klientom. Bez nich nie byłoby sklepów

Na pewno nie w tym roku. Kiedy dokładnie, trudno w tej chwili określić. Póki co szukamy solidnej osoby, która chciałaby to przejąć

Mnie wcale się do tej emerytury nie spieszy. Mogłabym tutaj jeszcze długo pracować

Ja też trochę boję się tego czasu, gdy nie będzie obowiązków. Nie mam działki i nie lubię takiego zajęcia, więc nie wiem, co będę robić

W sumie to zaraziłem żonę brydżem na początku naszej znajomości

Dwukrotne drużynowe mistrzostwo Polski Wojska Polskiego i dwukrotne wicemistrzostwo, to były otwarte zawody. Podobnie jak mistrzostwa Polski nauczycieli, na których reprezentowałem złotowską zawodówkę, gdzie zdobyłem indywidualne mistrzostwo. Po tylu latach nauki zawodu w pewnym sensie czuję się nauczycielem, mam zresztą pełne kwalifikacje