Nie wiem, co czai się za rogiem

W gimnazjum bardzo lubiłem książki Agathy Christie, podobała mi się zawarta w nich idea walki z przestępcami i funkcjonowania człowieka w wymiarze sprawiedliwości. Nie wyobrażałem sobie siebie jako prokuratora, ale myślałem, że obrońcą mógłbym być. Stąd też zapragnąłem zostać adwokatem. I choć nie byłem tego całkowicie pewny, to jednak wiedziałem, że prawo to na tyle uniwersalny kierunek, że nawet jeśli mi się nie spodoba, to łatwo uda mi się zająć czymś innym.

Po maturze wziąłem listę najlepszych wydziałów prawa w Polsce i tam złożyłem podania. Dostałem się do wielu, w tym dwóch najlepszych – Uniwersytetu Jagiellońskiego i Uniwersytetu Warszawskiego. Pojechałem do Krakowa i Warszawy, obejrzałem oba miasta i wybrałem to drugie. Może dlatego, że w stolicy jest więcej pracy dla prawników. Widać to zwłaszcza z perspektywy czasu, znam osoby z Krakowa, które po dyplomie i tak musiały przyjechać do Warszawy.

Reklama

Nie był to jakiś niewiarygodnie dobry wynik, ale wiedziałem, że do jednego z tych najlepszych wydziałów się dostanę. Rodzice bardzo chcieli, żebym poszedł do Poznania, ale mnie ciągnęło trochę dalej.

Dobrze się tam odnalazłem, byłem zaangażowany w działalność społeczną, ale też pracowałem w kilku miejscach. Pierwszą wątpliwość co do prawa miałem po skończeniu studiów. Dostałem się na aplikację adwokacką, zatrudniłem się w kancelarii w Warszawie, ale miałem tam poczucie, że brakuje mi wyzwań.

Wcześniej też przez kilka miesięcy pracowałem w Kancelarii Premiera, w czasie polskiej prezydencji w UE. To było bardzo ciekawe doświadczenie.
Praca w kancelarii prawnej była dobra, ale chciałem zdobyć wykształcenie i doświadczenie zagraniczne. Widziałem, jak w kancelariach młodzi prawnicy zrażają się do pracy, bo widzą, że ich ścieżka awansu nie jest tak szybka, jak by tego chcieli. Zauważyłem, że osoby, które wyjechały za granicę po powrocie przeskakiwały kilka szczebli w hierarchii.

Reklama

Takie zmiany wśród młodych są dość częste. Na przykład moja koleżanka z pokoju w kancelarii odeszła tego samego dnia co ja i dzisiaj pracuje w Komisji Europejskiej w Brukseli.
Zawsze marzyłem o USA, ale też wiedziałem, że łatwiej mi będzie najpierw wyjechać do któregoś z krajów UE. Zwłaszcza, że wykształcenie prawnicze nie przekłada się wprost na inne kraje (gdybym był inżynierem czy lekarzem to co innego). Dlatego szukałem instytucji międzynarodowych. Znalazłem program dla młodych absolwentów i tak dostałem się do Europejskiej Agencji Kosmicznej w Holandii.

Zajmowałem się tam kontraktami i zamówieniami publicznymi oraz modelami współpracy podmiotów publicznych i prywatnych. To było to, co robiłem już w kancelarii w Warszawie, tylko w innej branży.
Przez spędzone tam dwa lata zdobyłem nowe i cenne doświadczenie, także dlatego, że miałem do czynienia z inżynierami, matematykami, naukowcami, a nie, jak dotąd, głównie z prawnikami. A że w Agencji pracują ludzie z całej Europy, dla których angielski – tak jak dla mnie – jest drugim językiem, to znacznie podszlifowałem swoje umiejętności językowe. Dzięki temu później w USA nie miałem kłopotów z porozumiewaniem się.

Reklama

Nie chodziło o tajemnicę. Mój plan był długofalowy i nie chciałem o nim opowiadać na prawo i lewo. Mogło mi się nie udać raz, drugi, trzeci... Chciałem na spokojnie sobie próbować.

Staram się wiedzieć, gdzie chciałbym być, ale droga dojścia do tego miejsca krystalizuje się w trakcie, więc zachowuję elastyczność. Nie planuję, że chciałbym się zajmować określoną dziedziną w konkretnym miejscu i czasie, raczej zastanawiam się, czy jestem tam, gdzie chciałbym być. Jeśli tak, to dobrze, ale już muszę myśleć o kolejnym wyzwaniu.

Reklama

Okazało się, że takie podejście do życia najlepiej mi odpowiada. Znam wiele osób, które cenią sobie stabilizację i pewność, a u mnie jest odwrotnie – lubię, gdy nie wiem, co czai się za rogiem.

Dokładnie. Z jednej strony lubię niepewność, a z drugiej poczucie, że każdy krok, choć wydaje się abstrakcyjny, jest logiczny. Gdy mówiłem znajomym, że idę do agencji kosmicznej, to drapali się po głowach i pytali: po co. A to było związane z moim dotychczasowym doświadczeniem, ale też aspiracjami. Staram się, żeby moje życie to był proces, sieć kolejnych dobrych kroków, które z siebie wynikają.

Reklama

Miałem duże szczęście, bo to dość rzadkie, by dostać i stypendium ze szkoły, i do tego Stypendium Fulbrighta. Dzięki temu pokryłem koszty pierwszego roku studiów i życia w Nowym Jorku, co było bardzo dogodną sytuacją. Teraz jednak studia administracji publicznej zawiesiłem, bo idę na prawo.

Bardzo spodobał mi się amerykański system prawny, zupełnie inny niż nasz europejski, w którym dużo więcej w zakresie stanowienia prawa do powiedzenia mają sędziowie i gdzie obowiązuje prawo precedensu. Zdałem więc egzamin dla kandydatów na studia prawnicze, złożyłem aplikację na Harvard, dostałem się i pod koniec sierpnia zacznę nową przygodę. Tę szkołę skończyli m.in. Barack i Michelle Obama oraz wiele najważniejszych osób z amerykańskiego życia publicznego, więc liczę, że poznam tam wiele ciekawych osób.

Reklama

W Stanach przyjmuje się studentów na uczelnie nie tylko za zasługi naukowe. Przygotowując aplikację trzeba spojrzeć szeroko na swoje życie, dokonania i aspiracje. Trzeba pokazać działalność społeczną, naukową, sportową i pasje. Bo uczelnia stara się dobierać osoby tak, by tworzyły one ciekawą grupę.

Nie, zaciągnąłem na nie kredyt studencki. Blisko ćwierć miliona dolarów na te trzy lata. Na nasze standardy to jest kwota nieprawdopodobna, zaś w Stanach, choć też duża, to nie odbiega od normy.

Dosłownie, bo mógłbym pewnie kupić za to mieszkanie w Warszawie. Mnie już cieszy ta przygoda i możliwość poznawania bardzo ciekawych ludzi. Także z Polski, bo są tam studenci oraz profesorowie od nas.
Wracając do kredytu, to nie wydaje się on taki straszny, gdy się wie, że szkoła ma programy, które pomogą mi spłacić kredyt, gdybym zarabiał zbyt mało. Mogę więc podjąć interesującą mnie pracę, choć może nie najlepiej płatną, a Harvard mi pomoże w spłacie mojego zadłużenia.

Reklama

Mam nadzieję, chociaż w Polsce różnie z tym bywa. Czytałem kiedyś artykuł o absolwentach bardzo dobrych szkół w Wielkiej Brytanii czy Stanach, którzy mieli problemy ze znalezieniem pracy w naszym kraju. Pracodawcy podchodzili do nich nieufnie, bo obawiali się ich żądań finansowych lub tego, że i tak za chwilę będą szukać czegoś lepszego i odejdą.
Poza tym specyfika prawa jest taka, że moje wykształcenie, choć mam nadzieję ciekawe, niekoniecznie musi być atrakcyjne dla wszystkich pracodawców – w kancelarii polskiej zazwyczaj nie jest potrzebny prawnik ze stopniem amerykańskim. Myślę jednak, że coś znajdę. Może u amerykańskich inwestorów w Polsce? Albo w jakimiś innym państwie. Nie wykluczam też pozostania w Stanach przez jakiś czas, jeśli będzie taka możliwość. W trakcie studiów będę mieć mnóstwo czasu, by rozejrzeć się za kolejnymi możliwościami. Wtedy okaże się, co będę robić i w jakim kraju będę.

Tak, ale niekoniecznie w kancelarii. Widziałem, jak bardziej doświadczeni prawnicy, którzy pracują w kancelariach wiele lat i zarabiają bardzo dużo, nie zawsze są z tej pracy zadowoleni. Mnie pociąga ścieżka prawnicza związana z działalnością publiczną, szczególnie lokalną i samorządową. Myślę o prawnych i ekonomicznych aspektach dużych inwestycji infrastrukturalnych w miastach.

Reklama

Nie, nie skupiam się na tym, co mi się udało, ale bardziej na tym, co jest przede mną. Cieszę się, że udało się osiągnąć stawiane do tej pory cele, ale nie uważam, że miejsce, z którego pochodzę, mogło mi w tym jakoś przeszkodzić. Odwrotnie – w Lipce i Złotowie zawsze miałem możliwość rozwijania swoich zainteresowań i bardzo dobrze te czasy wspominam.

Każdy może zajść tam gdzie ja albo dalej. To kwestia znalezienia celu, do którego naprawdę chce się dążyć. Nie na zasadzie kaprysu, ale planu wartego poświęceń. Trzeba mieć jednak świadomość, że nie raz, nie dwa poniesie się porażkę. Sam aplikowałem do wielu miejsc i mam na koncie więcej odmów niż przyjęć. Co nie zmienia faktu, że ostatecznie liczy się to, co osiągnąłem, a nie niepowodzenia, których doznałem po drodze.

Reklama