Wieś zbudowałem nabitą! Józef Tomasz pół wieku był budowlańcem

Stuka jak dzięcioł. Cegła do cegły, izolacja z powietrza i żmudne fugowanie. Tych cegieł w oborę Stippy w Kleszczynie weszło 55 tysięcy.

– lata 70–te XX wieku wspomina Józef Tomasz, budowlaniec z Czernic. Mimo skończonych 71 lat jest energiczny, dłoń ściska niczym imadło, a i pamięć ma mocną. Trzyma w niej kawał historii gminy Zakrzewo i okolic. Pamięta jak dziś słowa pani Stippy, seniorki rodu:

Nie zjadły, a ponad pół wieku próbowały.

Bez zemsty

Kto z nas nie gonił za odjeżdżającym pociągiem? Komu uciekł pospieszny, ten pewnie do dziś pamięta to nerwowe bicie serca i myśl – nie zdążę do szkoły. Ale nie Józek. On był od pociągu szybszy. Z rodzinnego Głomska pędził na stację w Zakrzewie. Czasami rowerem, ale zwykle pieszo. Biegł torami.

– opowiada rozsiadając się za dużym, drewnianym stołem w salonie. Jego dom wygląda jakby przed chwilą przeszedł remont i generalne sprzątanie. Odświeżone ściany, lśniące meble i sterylna podłoga. Nic dziwnego, że dzieci mówią mu, że jest zbyt dokładny. Odpowiada, że porządek ma we krwi. Po ojcu.

Czytasz artykuł premium. Pozostało jeszcze 89% tekstu
Zostań stałym Czytelnikiem.
Zaloguj się i subskrybuj wszystkie treści portalu [[pay]]

Że porządek musiał być w rodzinie Tomaszów, to pewne. W rodzinnym domu Józefa było dwanaścioro dzieci (dwóch chłopców zmarło we wczesnym dzieciństwie, więc została dziesiątka), nad którymi trzeba było zapanować. Wyżywić, ubrać, wykształcić. Trudne zadanie.

– pan Józef wyjaśnia dlaczego poszedł do zawodówki. Szkoła mieściła się w miejscu obecnego Cechu w Złotowie.

– opisuje miejsce, w którym poznał ludzi niezwykłych. Dyrektorzy: Czarnotta i Trzciński, nauczyciel Biernatowski, matematyk Rumanowski, u którego numerem jeden była geometria (był organistą i interesowały go głównie obiekty sakralne i wieże kościelne; mówił: chodź tu Tomasz, powiedz ile byś zużył blachy na obicie wieży kościelnej o kształcie stożka…), był też Kulwicki od rysunku, wuefista Mirosław Jaworski, poza tym emerytowany oficer Gronowski i Maria Miklasiewicz ucząca  technologii i zarysu budownictwa. Co było w nich niezwykłego?

– opowiada mieszkaniec Czernic. Praktyki miał w Wałeckim Przedsiębiorstwie Budowlanym. Fachu uczył się stawiając m.in. szkołę rolniczą w Złotowie.

Majster na oko

Panie Józiu, ile wystawienie takiej obórki będzie mnie kosztować? Majstrze, ile za ten domek weźmiecie? Takie pytania J. Tomasz słyszał od roku 1969, kiedy to założył własną firmę. Chwila. Tyle dni, razy tyle, to będzie… Tak szacował robotę.

– twierdzi emerytowany budowlaniec. Odpoczywa od pracy od kilku lat, ale tylko teoretycznie, bo wciąż po budowach dłubie. To u siostry, to u syna, w miejscu nie usiedzi. Teraz też się wierci, choć o robocie opowiada.

– z tego J. Tomasz jest dumny. A że czasem ktoś nadużył jego dobroci mówiąc, że grosza nie ma, a potem kupował np. nowy samochód?

– komentuje w swoim stylu.

Stań obok

5 rano, on już wyjeżdżał do pracy. Brat, którego wyszkolił, syn, który pomagał mu swego czasu, czy uczniowie przyjeżdżali później, a Józef Tomasz walczył z kielnią w dłoni od świtu. Lubił na własnych rękach polegać.

– 71–latek powołuje się na doświadczenie z własnej firmy, ale mówi ogólnie:

– chwali się.

Na jego budowach nie było gadania po próżnicy. Gdy ktoś mówił nie na temat, to lepiej było mu powiedzieć: „Słuchaj facet, weź na bok stań. Bo to zakłóca koncentrację”.

Może też dzięki temu, i tanich pieniądzach za pracę, pan Józef nie narzekał na brak zajęcia. Sezon miał wypełniony cegłami i zaprawą od świtu do nocy. Stawiał domy i obory, warsztaty i suszarnie, garaże i strażackie remizy. Podejmował się każdego wyzwania.

– wspomina jedno z większych wyzwań.

– na pytanie o ilość budynków, które wyniósł od ziemi po komin odpowiada wymijająco. Po prostu nigdy tego nie liczył. Pamięta pierwszy dom, który stawiał w Zakrzewie dla państwa Rożeńskich, a zaprojektowany przez znanych architektów Kopickich. Mówi o suszarni drewna i siedzibie OSP Zakrzewo.

– śmieje się, a jego córka stawia na stole herbaty.

– pan Józef zachęca do poczęstowania się ciastkami. Wejście córki staje się pretekstem do rozmowy o dzieciach.

Byłem matką i ojcem

Rodzinę założył w 1970 roku. Dom dla siebie miał stawiać w Zakrzewie, ale ojciec przekonał go do remontu budynku w Czernicach. Tego, który wciąż jest tak świeży. Tu wychowała się jego siódemka dzieci. Niestety w części bez matki. 

– 71–latek chwali się, że wszystkie jego pociechy wyszły na ludzi. Trzy córki np. są nauczycielkami. Jedna na uniwersytecie, a dwie w szkołach podstawowych w Anglii. – Byłem i ojcem, i matką. A wie pan co było w tym dobre? Że która pierwsza wracała ze szkoły, ta gotowała obiad. Starsze dzieci wychowywały młodsze. Ciężko im było, ale to je zahartowało. Jak ten hart życia się przejdzie, to później żyje się łatwo – nasz gospodarz dzieli się życiową mądrością.

– rzuca kolejną własną prawdę.

Po trzech latach na emeryturze twierdzi, że jego chorobą jest brak ruchu. Po prostu musi coś robić. Dzieciom zapowiada: jak nie będę mógł robić, to na psychiatryczny mnie dajecie.

Jak na człowieka pracy przystało, Józef Tomasz najbardziej cieszy się z tego, co robi. I tego, że coś po nim zostało. Choć zapewnia, że nie lubi się chwalić. Jadąc przez gminę nie rozgląda się za swoimi pomnikami.

– mówi.

[[/pay]]