Złota era VHS. Cały Złotów oglądał filmy

Wypożyczalnia Szatkowskich była jednym z tych miejsc, gdzie jeszcze w szarych wciąż czasach początku lat 90–tych można było złapać nieco zachodniego oddechu. W Złotowie było kilka wypożyczalni, ale właśnie ta prowadzona przez małżeństwo była wyjątkową. Choćby z tego powodu, że funkcjonowała na zasadzie samoobsługi. Nie od początku. W pierwszym punkcie, który mieścił się przy ulicy Kopernika wypożyczanie odbywało się w tradycyjny sposób, przez ladę.

– wspomina Zenon Szatkowski. Zainspirował go znajomy z Piły, który filmy wypożyczał przy okazji innej działalności.

– opowiada. Sam filmów wiele nie oglądał, w przeciwieństwie do małżonki.

– przyznaje Danuta Szatkowska.

– mówi o trafionym w dziesiątkę pomyśle na wspólny interes.

Ściany pełne filmów

– mówi Zenon Szatkowski.

Z każdym miesiącem kaset przybywało, kanały dystrybucji stawały się coraz szersze, nawet mała wypożyczalnia w Złotowie nie miała problemów z dostępnością najbardziej oczekiwanych tytułów.

– ocenia Danuta Szatkowska. W ciągu kilkunastu miesięcy szybko okazało się, że pomieszczenie przy Kopernika jest za ciasne. Wypożyczalnię przeniesiono do Domu Handlowego Rolnik, należącego do złotowskiej Gminnej Spółdzielni. Przez krótki czas punkt mieścił się w holu na piętrze budynku, a później przez lata w dużym pawilonie, gdzie wypożyczanie odbywało się na zasadzie samoobsługi. Na ścianach wisiały puste pudełka z numerkami. Każdy sam czytał, oglądał, oceniał i przy ladzie odbierał wybrany tytuł.

Popkultura

– wspomina pan Zenon. Szatkowscy mieli na stanie kilka tysięcy filmów. Wypożyczenie starszych kosztowało maksymalnie do trzech złotych, standardowymi stawkami były kwoty od 5 do 10 zł. Oczywiście im film był nowszy, tym bardziej dochodowy. Złotów oszalał na punkcie oglądania.

Szczególnie młodzi ludzie, najczęściej po lekcjach, wchodzili na długi czas i oglądali pudełka czy plakaty reklamujące najświeższe spośród nowości.

– Zenon Szatkowski przyznaje, że stałym klientom przetrzymywało się chodliwe tytuły pod ladą. 

– mówi pani Danuta.

To dopiero połowa artykułu. W dalszej części przeczytasz m.in.:

Dla tego pana jakieś karate – Zapotrzebowanie było tak wielkie, że z czasem można było zaprzestać regularnych wyjazdów do Poznania czy Bydgoszczy po nowe filmy. W kolejnych latach...

Jak to robią na zachodzie – Erotyki – dla wielu tych młodszych osób, niekoniecznie klientów wypożyczalni a tych, którzy mieli chwilę, weszli i chcieli tylko popatrzeć, był to szczególny kącik. Niejeden...

Przetrzymywali, płacili – Każdego biznesu trzeba pilnować, więc i tutaj przewidziano kary. Podstawowym obowiązkiem klienta było zwrócenie sprawnej i przewiniętej do początku taśmy. Oczywiście...

Na życie nie można się obrażać – Szatkowscy sami nie pamiętają dokładnie chwili, gdy zamykali wypożyczalnię. – To mogło być w okolicach 2002, może 2003 roku – szacują...

Subskrybuj i czytaj wszystkie artykuły bez ograniczeń[[pay]]

Dla tego pana jakieś karate

Zapotrzebowanie było tak wielkie, że z czasem można było zaprzestać regularnych wyjazdów do Poznania czy Bydgoszczy po nowe filmy. W kolejnych latach dystrybutorzy sami dostarczali bowiem po kilkanaście tytułów tygodniowo. To było prawdziwe kulturowo–biznesowe zjawisko.

– stwierdza Zenon Szatkowski. Doskonale pamięta wielu klientów. W przypadku niektórych upodobania znał na pamięć. Gość wchodził, a właściciel wiedział, że dla tego pana koniecznie jakieś karate.

– wspomina.

– dodaje pani Danuta. Szatkowscy doskonale pamiętają sytuacje, gdy klienci zaopatrywali się na weekend nawet w dziesięć tytułów. Z wypożyczalni wychodzili z pełnymi reklamówkami. Niektórzy zapadli w pamięć na lata. Prawdziwi videomani, którzy wypożyczali i oglądali niemal codziennie.

– wspomina nasza rozmówczyni.

– śmieje się Zenon Szatkowski.

– O, to był ten ruch – mówi Zenon Szatkowski, który w ułamku sekundy chwyta kasetę, odsłania klapkę i sprawdza stan taśmy. Przed laty tę czynność wykonywał setki tysięcy razy, może nawet częściej

Jak to robią na zachodzie

Erotyki – dla wielu tych młodszych osób, niekoniecznie klientów wypożyczalni a tych, którzy mieli chwilę, weszli i chcieli tylko popatrzeć, był to szczególny kącik. Niejeden krępował się podejść, a co dopiero oglądać okładki. A przecież kusiły. Najlepiej, gdy trafiło się akurat w takim momencie, gdy nie było zbyt wielu osób. Szatkowscy wspominają, że dorosła klientela nie miała z tym większego problemu, a znajomi nie prosili o odkładanie tytułów cichaczem.

– zaznacza pani Danuta. Kto chciał, raczej pożyczał, a jak przyznaje pan Zenon, sięgało wielu – wiadomo – zwłaszcza panów. 

– przyznaje. Oczywiście nie na tyle duży, żeby po te tytuły nie sięgać. Płeć piękna też chciała przecież popatrzeć, jak to robią na Zachodzie.

– przyznaje Zenon Szatkowski, który nie chce jednak rozwodzić się nad artystycznymi walorami takich produkcji.

– uśmiech.

– uzupełnia pani Danuta.

Przetrzymywali, płacili

Każdego biznesu trzeba pilnować, więc i tutaj przewidziano kary. Podstawowym obowiązkiem klienta było zwrócenie sprawnej i przewiniętej do początku taśmy. Oczywiście w terminie, z czym wielu miało problemy. Zwłoka kosztowała.

– przyznaje Zenon Szatkowski, dodając jednak, że niewielu miało problemy z płaceniem. Gdy trzeba było, regulowali nawet tak duże wielokrotności naliczonych kwot. Może kopiowali i zarabiali na nielegalnej dystrybucji?

Niejednokrotnie Zenon Szatkowski osobiście wędrował po domach, gdy tygodniami nie mógł doczekać się zwrotu filmu. Nie zawsze pobierał jednak karne opłaty.

Na życie nie można się obrażać

Szatkowscy sami nie pamiętają dokładnie chwili, gdy zamykali wypożyczalnię.

– szacują.

– mówi pan Zenon.

– dodaje jego małżonka. Na pamiątkę nie zostały nawet taśmy, które kilkanaście lat temu systematycznie wyparły z rynku cyfrowe nośniki czy telewizyjne wypożyczalnie VOD. Internet definitywnie zakończyć erę VHS.

– przekonuje Zenon Szatkowski. Pani Danuta kusi się o jeszcze jedną refleksję: to był chyba również ten czas, kiedy ludzie zaczęli się od siebie trochę oddalać, zamykać się w domach. Rozpoczęło się zjawisko, które niestety współcześnie dominuje.

Szatkowscy zajęli się innymi sposobami na życie. Pani Danuta, obecnie emerytka, przez lata prowadziła punkt kosmetyczny na Wojska Polskiego, a małżonek prowadzi sklep związany z branżą elektryczną. Elektryk to zresztą jego fach, od którego lata temu, jeszcze przed rozrywkowym biznesem, rozpoczynał pracę w Ogrodnictwie Święta. Dzisiaj nawet nie ogląda filmów.

– porównuje. O czym dzisiaj myśli, gdy wspomina złoty okres video po złotowsku?

[[/pay]]