Ceny transferowe w grupach kapitałowych: Jak zapewnić zgodność z przepisami?

Obowiązek ustalania cen transferowych dotyczy przede wszystkim transakcji zachodzących pomiędzy podmiotami powiązanymi. Są to firmy wykazujące istotne zależności o charakterze kapitałowym lub osobowym. Dodatkowo mechanizm cen transferowych ma zabezpieczać interesy państwa w kontekście podatków odprowadzanych przez przedsiębiorstwa od transakcji zawieranych z kontrahentami znajdującymi się na terenie tzw. rajów podatkowych. Ceny transferowe muszą być ustalane a ich stosowanie dokumentowane również w przypadku transakcji zachodzących pomiędzy podmiotami należącymi do podatkowej grupy kapitałowej (PGK). Oto kilka istotnych informacji, jakie warto na ten temat przyswoić.

Podatkowa grupa kapitałowa (PGK) to szczególnego rodzaju struktura organizacyjna. Posiada ona podmiotowość podatkową i to właśnie względy podatkowe decydują o jej utworzeniu. Celem jej istnienia jest optymalizacja podatku CIT, odprowadzanego przez podmioty grupy.

Mniej-więcej w tym samym okresie, kiedy pojawiły się regulacje dot. cen transferowych, weszła w życie również ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Ustawa ta stanowi implementację dyrektywy Rady UE 2016/1164, ustanawiającej przepisy mające na celu przeciwdziałanie praktykom unikania opodatkowania, które mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Wprowadziła ona istotne zmiany w zakresie funkcjonowania PGK, dot. m.in. powoływania i funkcjonowania grup, jak również obowiązku dokumentowania cen transferowych wszystkich spółek, które należą do struktur PGK. W ten sposób ceny transferowe wkroczyły do grup kapitałowych.

Do momentu aktualizacji ustawy o CIT, spółki wchodzące w skład grupy kapitałowej nie miały obowiązku sporządzania dokumentacji cen transferowych dla transakcji zawieranych w ramach PGK. Obecnie wymóg taki już istnieje – transakcje w ramach grupy kapitałowej muszą się odbywać zgodnie z zasadą ceny rynkowej. Tym samym organy kontrolne zyskały uprawnienia do weryfikowania zgodności cen transferowych, stosowanych pomiędzy spółkami PGK, z cenami obowiązującymi w podmiotach niepowiązanych. Dodatkowo oczywiście spółki należące do PGK muszą stosować dokumentację cen transferowych, jeśli prowadzą transakcje z podmiotami powiązanymi spoza grupy.

Nowe obowiązki nie spotkały się, co zrozumiałe, z ciepłym przyjęciem ze strony władz spółek tworzących PGK. Wiele problematycznych kwestii do dziś budzi emocje, jak również sprawia kłopoty na etapie ustalania cen transferowych. Do takich kwestii należy m.in. obowiązek sporządzania dokumentacji cen transferowych dla transakcji pomiędzy spółkami w ramach PGK również wówczas, gdy grupa utraci status podatnika. Rodzi to problemy zwłaszcza w kontekście retroaktywnych skutków rozliczania podatku CIT przez spółki, które wcześniej należały do PGK.

Włączenie PGK do podmiotów zobowiązanych do posługiwania się cenami transferowymi, miało na celu przede wszystkim ukrócenie posługiwania się PGK w celu dokonywania tzw. agresywnej optymalizacji podatkowej. Można ją zdefiniować jako szereg czynności podejmowanych sztucznie, których celem jest wyłącznie obniżenie podatku. Innymi słowy można więc powiedzieć, że agresywna optymalizacja to po prostu nielegalne unikanie opodatkowania.

Wcześniej  spółki wchodzące do PGK musiały rozliczać podatek CIT dopiero wówczas, gdy grupa utraciła status podatnika. Otwierało to drogę do manipulacji (np. sztucznego generowania strat w jednej spółce). Obecnie działania te są nie tylko łatwe do wykrycia, ale przede wszystkim przestały być opłacalne.

Rozliczenia wewnątrz grupy kapitałowej jeszcze do niedawna były obszarem regulowanym przede wszystkim przez same podmioty, wchodzące w skład grupy. Narzędzia kontroli oczywiście istniały, ale od momentu wprowadzenia przepisów związanych z cenami transferowymi, stały się one znacznie bardziej restrykcyjne. Rozliczenia, stosowane wewnątrz grupy, mogą być obecnie znacznie wnikliwiej badane, dlatego warto skorzystać ze wsparcia profesjonalnej firmy, zajmującej się cenami transferowymi. Przedsiębiorstwo takie może przeprowadzić audyt, pomóc w stworzeniu wewnętrznej polityki cen transferowych, jak również wyszkolić pracowników pionu finansowego oraz zarząd w skomplikowanej materii cen transferowych.

 Materiał sponsorowany