Czy czeka nas dekomunizacja?

W przypadku drugiej z wymienionych miejscowości, jak podczas wspólnego posiedzenia komisji stałych jastrowskiej rady miejskiej powiedział burmistrz, problemu z wyborem nowej nazwy nie będzie. Piotr Wojtiuk (przy aprobacie radnych z Sypniewa Jolanty Łatki i Krzysztofa Bzowskiego) przekazał, że ulicę Popławskiego, radzieckiego dowódcy wojskowego, generała Armii Radzieckiej i Ludowego Wojska Polskiego, a także ministra obrony narodowej PRL w latach 1949–1956 zastąpi Spacerowa. Będzie to powrót do tego, co było przed Popławskim.

W przypadku Jastrowia kwestia zmian jest bardziej skomplikowana. Po pierwsze dlatego, że, jak w krótkiej dyskusji uznali radni, powrót do wcześniejszych, historycznych nazw ulic Żymierskiego i Kieniewicza (odpowiednio Królewiecka i Berlińska) nie wchodzi w grę. Po drugie – obie związane są z główną arterią miasta, zatem wybór musi być przemyślany.

– zauważył burmistrz.

Co prawda ustawa o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jeszcze nie weszła w życie, wszystko wskazuje jednak na to, że stanie się to wkrótce. 22 lutego jej projekt wpłynął do Sejmu, 1 kwietnia zaś, po trzech czytaniach, posłowie go uchwalili (przy jednym głosie wstrzymującym). W tej chwili dokument rozpatruje Senat.

Jeśli ustawa zostanie przyjęta nazwy ulic Popławskiego, Żymierskiego i Kieniewicza trzeba będzie zmienić na pewno, nie we wszystkich przypadkach sprawa jest jednak tak jasna.

– zauważył Piotr Wojtiuk, dodając, że jego zdaniem ta nazwa nie jest związana z komunizmem.

– podkreślił.

Jakie nazwy będą musiały zniknąć z przestrzeni publicznej? Jak czytamy w projekcie – takie, które odwołują się do osób, organizacji, wydarzeń lub dat symbolizujących represyjny, autorytarny i niesuwerenny system władzy w Polsce w latach 1944–1989.

Trzeba zapytać społeczeństwo

Piotr Wojtiuk uzmysławiał, że nad wyborem nowych nazw ulic trzeba się będzie głęboko zastanowić. - Będziemy tworzyć historię - zauważył

Podczas posiedzenia komisji żadne wiążące decyzje nie zapadły, pojawiło się jednak kilka pomysłów na nowe nazwy. Ratuszowa, Koszalińska, Gdańska...

Wybrać pomoże społeczeństwo.

– zaznaczył burmistrz, dodając, że będzie oczekiwał od nich konkretnych propozycji.

Na podjęcie decyzji jest jeszcze czas – przynajmniej piętnaście miesięcy (autorzy projektu chcą, by ustawa weszła w życie po upływie 3 miesięcy od dnia jej ogłoszenia, na wprowadzenie w życie jej zapisów samorządy będą mieć natomiast rok). Ich działania we współpracy z Instytutem Pamięci Narodowej nadzorować będą wojewodowie.

Dłużej zwlekać nie można – po przekroczeniu tego terminu z mocy ustawy, po zasięgnięciu opinii IPN, w terminie trzech miesięcy wojewoda będzie musiał wydać zarządzenie zastępcze.

Wiadomo, kto zapłaci

Koszty związane z wprowadzeniem w życie ustawy, jak informował Piotr Wojtiuk, nie obciążą kieszeni mieszkańców ulic, których nazwy zostaną zmienione. W projekcie zapisano, że pisma oraz postępowania sądowe i administracyjne w sprawach dotyczących ujawnienia w księgach wieczystych oraz uwzględnienia w rejestrach, ewidencjach i dokumentach urzędowych zmiany nazwy dokonanej na podstawie ustawy będą wolne od opłat.