Długie oczekiwanie na 500+

Od 1 kwietnia można składać wnioski o świadczenie wychowawcze z rządowego programu 500+. Prawo do niego mają rodzice, opiekunowie prawni oraz faktyczni dzieci, które nie ukończyły 18 roku życia. 500 zł przysługuje na drugie oraz każde kolejne dziecko, niezależnie od dochodu. Z kolei wsparcie na pierwsze dziecko mogą otrzymać rodzice lub opiekunowie, którzy spełnią kryterium dochodowe, tzn. jeśli dochód rodziny nie przekroczy 800 zł netto na osobę lub 1200 zł netto w przypadku, gdy w rodzinie wychowuje się dziecko niepełnosprawne.

Terminy

Wnioski rozpatrywane są przez gminne ośrodki pomocy społecznej. Zasadniczo jeśli wniosek został złożony do 1 lipca, to powinien on być rozpatrzony w przeciągu trzech miesięcy. Po tej dacie obowiązuje zaś zasada, że w przypadku złożenia kompletnego wniosku do 10 dnia miesiąca decyzja i świadczenie powinny zostać wydane do końca danego miesiąca. Z kolei złożenie wniosku po dziesiątym dniu skutkować będzie wypłatą do końca następnego miesiąca z wyrównaniem za poprzedni miesiąc.

Problem zaczyna się, gdy zachodzi potrzeba tzw. koordynacji systemów ubezpieczenia i wniosek przekazywany jest do Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Poznaniu.

Niemoc i oczekiwanie

Od naszych czytelników otrzymaliśmy informację, iż w samej tylko gminie Jastrowie kilkanaście rodzin od kwietnia oczekuje na wydanie decyzji przez ROPS. Minęły już trzy miesiące, a końca ich spraw nie widać. Jedna z pań, która chce pozostać anonimowa, dzwoniła do Poznania, chcąc zasięgnąć informacji o stanie sprawy i dowiedziała się, że urząd nie wystąpił nawet przez ten czas do instytucji państwa, w którym pracuje jej mąż. To może oznaczać kolejne miesiące oczekiwania. W przypadku naszej rozmówczyni, która złożyła wniosek w połowie kwietnia, MOPS w Jastrowiu przekazał sprawę do ROPS-u, z tym że nie poinformował jej, aby uzupełniła dokumenty także w zakresie pierwszego dziecka. Nawet w przypadku nie ubiegania się o 500 zł na pierwsze dziecko, taka informacja jest potrzebna na etapie rozpatrywania sprawy przez ROPS. Z prośbą o uzupełnienie dokumentów wystąpił wprawdzie w czerwcu ROPS, ale takie działanie już wstrzymuje procedurę i może powodować rozpoczęcie na nowo liczenia trzymiesięcznego terminu na wydanie decyzji. Dla rodzin oczekujących na świadczenie jest to niewątpliwie sytuacja frustrująca.

Świadczenie tylko z jednego kraju

Prawo unijne zakazuje kumulacji świadczeń rodzinnych, tj. pobierania ich równocześnie w kilku państwach Unii. W praktyce oznacza to, że jeśli składamy wniosek, a jeden z członków naszej rodziny pracuje lub przebywa za granicą, to organ gminy musi wystąpić do ROPS-u w Poznaniu, aby ten ustalił, czy zastosowanie w danej sprawie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i ustalił, który kraj ma pierwszeństwo do wypłaty świadczenia. Wiązać się to może m.in. z koniecznością wystąpienia z zapytaniem do odpowiedniej instytucji zagranicznej. Rzecznik prasowy ROPS-u tłumaczy, że przepisy prawa odnośnie w/w czynności nie wskazują terminów na załatwienie sprawy. Z reguły właściwym do wypłaty świadczenia jest państwo, w którym wykonywana jest praca, ale wnioskodawcy należy się najwyższa możliwa do uzyskania w obu państwach kwota.

Przykłady:

Gdy mąż pracuje w Czechach, a żona opiekuje się dziećmi w Polsce i nie pracuje, to rodzinie będą przysługiwać świadczenia czeskie, z tym że jeśli będą one niższe niż te przyznawane w Polsce, to w naszym kraju powinna być wypłacana różnica pomiędzy wyższymi świadczeniami polskimi a niższymi czeskimi.

W przypadku gdy mąż pracuje w Niemczech, a żona pozostaje z dziećmi w Polsce, ale również pracuje, to ze względu na zamieszkanie dzieci pierwszeństwo do wypłaty świadczenia będzie miała Polska. Niemcy będą mogły jedynie wypłacić odpowiedni dodatek wyrównujący, jeśli w ich kraju rodzinie przysługiwałoby wyższe wsparcie społeczne.