Jakie formy przybierał kandelabr w różnych stuleciach?

Kandelabr jest stojącym, kilkuramiennym świecznikiem, który wyróżnia się dużym rozmiarem. Zaprojektowany jest on tak, by móc umieszczać w nim świece. Na przestrzeni wieków jego wygląd nierzadko się zmieniał – możemy prześledzić historię tych przemian dzięki licznym obrazom, rysunkom, a nawet fotografiom. Dowiedz się, jak wyglądał kandelabr w przeciągu różnych stuleci.

Kandelabr – co to jest?

Możemy wyróżnić kilka rodzajów świeczników. Ten przeznaczony dla pojedynczej świecy nosi nazwę lichtarza, natomiast ten dwupłomienny – zwie się bout de la table. Świecznik siedmioramienny określa się menorą, a ten dziewięcioramienny chanukiją.

Kandelabr określa się jako wolnostojący świecznik, który pozwala na umieszczenie w nim wielu świec – ich dokładna liczba nie jest wyznaczona, dlatego kandelabrem jest zarówno bout se la table, menora, jak i chanukija. 

Świeczniki zdobią wnętrza świątyń, a także stanowią doskonałe uzupełnienie pomieszczeń wielu domostw. Kandelabry wyróżniające się doskonałym wykonaniem znajdziesz tutaj.

Kandelabr – początki świeczników

Pierwsze wzmianki o kandelabrze pojawiły się jeszcze w przedrzymskich czasach, kiedy wraz z wynalezieniem świec pojawiły się pierwsze świeczniki. Nie dorównywały one jednak swą popularnością oliwnym lampom, które stanowiły główne źródło oświetlenia. Nie trwało to jednak długo – gdy upadło rzymskie imperium i spadła produkcja oliwy, produkcja świec i świeczników zaczęła rosnąć. Wiązało się to również z rozwojem europejskich państw, które były pozbawione upraw oliwek. Kandelabry zaczęły cieszyć się coraz większą popularnością już we wczesnym średniowieczu. Wykonywane były najczęściej z metalu i zbudowane były z podstawy, trzony i nastawy z ramionami. 

Rozwój form kandelabru

Pod koniec XVII wieku najpopularniejsze były świeczniki dwuramienne, natomiast w kolejnych coraz częściej spotykane były te trójramienne i kilkunastoramienne. Czasy rokoko wiązały się z rozwojem artystycznych form kandelabru – można było wtedy zobaczyć świeczniki z trzonami uformowanymi na kształt ludzi bądź roślin. Wyglądały one zachwycająco i nadawały każdemu wnętrzu wyjątkowy wygląd. W kolejnych stuleciach kandelabry przybierały coraz to estetyczniejsze formy – pojawiły się nawet kariatydy, czyli podpory w kształcie kobiecej postaci, która unosi swe ręce i trzyma w nich podstawę świecznika. 

Kandelabry nie tylko w świątyniach

Kandelabry przez długi czas stanowiły element wnętrza świątyń oraz domów bogatych osób. Dopiero w XVIII wieku mieszczaństwo zaczęło się bogacić i mogło sobie pozwolić na lepsze oświetlenie mieszkań – właśnie wtedy świeczniki zagościły w większej liczbie domostw. Wraz z wzrostem popularności kandelabrów, zmieniły się sposoby ich wytwarzania. Wyroby rzemieślnicze ustąpiły seryjnej produkcji.

Osłabienie roli świeczników

W XIX polski farmaceuta Ignacy Łukasiewicz dokonał czegoś, co zrewolucjonizowało sposób, w jaki ludzie oświetlali swe domostwa. Mężczyzna ten skonstruował pierwszą lampę naftową i tym samym doprowadził do rozpowszechnienia się naftowego oświetlenia. W kolejnych latach miały miejsce następne odkrycia naukowe, które pozwoliły ludziom korzystać z elektrycznego oświetlenia. Sprawiło to tym samym, że rola świeczników się osłabiła. Nie oznacza to jednak, że obecnie nie są one doceniane. Kandelabry nieprzerwanie wykorzystuje się w tradycyjnych obrzędach, w celach religijnych, a także w domach, gdyż wyróżniają się wyjątkowymi walorami estetycznymi. Produkowane są również elektryczne lampy, które swym kształtem znacznie przypominają świeczniki. 

Najbardziej znane kandelabry

Menora to wyjątkowy wyrób przeznaczony do umieszczania w nim świec. Świecznik ten stał się symbolem judaizmu już w starożytności. Kształt tego kandelabru został objawiony Mojżeszowi przez samego Boga – miało to miejsce podczas drogi do Ziemi Obiecanej, gdy Izraelici przebywali pustynię.

Menora chanukowa to natomiast swego rodzaju symbol wolności religijnej. Świecznik ten zapala się po zmroku w czasie Chanuki – Święta Świateł, które powstało na bazie wydarzeń opisanych w Machabejskich Księgach. To historyczne święto, podczas którego codziennie zapala się po jednej świecy znajdującej się w kandelabrze, co pozwala na głoszenie oraz upamiętnienie chanukowego cudu.

Materiał sponsorowany