Krew oddam w dobre żyły

Człowiek ma około 5 litrów krwi. Andrzej Budnik oddał prawie 50 litrów. Zajęło mu to 30 lat

Cud niepamięci

Andrzej Budnik nie pamięta krzyku sześciolatka, któremu sieczkarnia wyrwała palec wskazujący lewej dłoni i zmiażdżyła palec środkowy. Przypomina sobie za to pracującego przy maszynie dziadka i siebie, odbierającego sieczkę. I tę słomę zaplątaną w tryby. – Jak się szło do szkoły, to trzeba było pomagać – wspomina swoją postawę.

Ale krwi nie kojarzy, choć musiał jej stracić sporo. To umysł wymazał. – Ja się krwi nigdy nie bałem – deklaruje dziś sołtys Podróżnej, honorowy dawca krwi od ponad 30 lat.

Ku chwale ojczyzny

Rok 1982. Andrzej Budnik nie idzie do wojska. Brak dwóch palców wystarcza, by go z tego obowiązku zwolnić. Niepełnosprawność nie odbiera mu jednak szansy służenia innym. – Podczas poboru zachęcali do oddawania krwi i ja tak zachciałem. Poszedłem z kolegami i pierwszy raz oddałem krew – mężczyzna z dumą wyjmuje książeczkę honorowego dawcy. Patrzę na jego przeguby i zgięcia łokci, ale żył nie widzę. Nie w tym rzecz, kto ma grubsze arterie. – Kiedyś to mocniejsze chłopy byli niż dzisiaj, barczyści, a jak widzieli krew to mdleli – śmieje się niewysoki ojciec dwóch synów. Żaden z nich nie chce oddawać krwi. - Stronią od tego, chyba boją się igły – sołtys lubi się śmiać.

Niech inni używają

Szef Podróżnej ma grupę krwi ORH+, jak niemal co trzeci Polak. Krwi w kraju wciąż brakuje, dlatego pan Andrzej oddaje ją regularnie od kwietnia 1982 roku. Nie wie, co to omdlenie, choć przyznaje, że z początku bał się rozmiaru igły. - Nieraz się trafiło, że igła przebiła żyłę i siniak się zrobił – twierdzi stolarz meblowy z wykształcenia. Dodaje, że w honorowe krwiodawstwo się wciągnął i lubi pomagać innym. – Nie znam nikogo, do kogo trafiłaby moja krew, nie interesuje mnie to, niech sobie inni używają – chichocze z własnego dowcipu.

Krew za coś

Honorowy dawca krwi w Polsce ma kilka przywilejów, m.in.: dzień wolny od pracy (szkoły), dostęp do opieki zdrowotnej bez kolejki, zwrot kosztów dojazdu, leki w niższych cenach lub za darmo. I słodycze. – Kiedyś po próbnym badaniu krwi dostawało się śniadanko: kanapki z wędlinką, marmoladką i kawkę do popicia, a po oddaniu krwi 2-3 czekolady i małą paczkę kawy – pan Andrzej nie zdradza, czy jest łasuchem, ale po oddaniu 450 ml krwi zawsze wstaje i wychodzi. Nie odpoczywa, bo czuje się świetnie. - Jak człowiek był młodszy i krew szybko narastała, to głowa bolała, ciśnienie rosło. A jak się upuściło krwi, to było lepiej – w każdej sytuacji można znaleźć plus.

Krok od pięćdziesiątki

Pięćdziesiąt litrów krwi to tyle, ile ma w sobie dziesięć dorosłych osób. Andrzejowi Budnikowi wkrótce stuknie właśnie taka pięćdziesiątka krwi oddanej. Pokazuje książeczkę, kolejne wpisy zbierane regularnie co trzy miesiące. Ostatniego brakuje. – Kurczę, nie wpisała mi – uśmiech z twarzy znika. Ale to nic, wyjaśni to. – Jeszcze dwa i będzie okrągła rocznica – chwali się 49-latek.
Za sześć, dwanaście i osiemnaście oddanych litrów krwi dawcom przysługują odznaczenia Zasłużony Honorowy Dawca Krwi. Pan Andrzej ma takie jedno. Za dwadzieścia litrów i więcej powinien mieć odznakę Honorowy Dawca Krwi – Zasłużony dla Zdrowia Narodu. - Samo oddanie krwi nie wystarczy, trzeba się więcej udzielać w PCK – zauważa krwiodawca. Dlatego sołtys Podróżnej od kilku lat należy do klubu krwiodawców przy Ochotniczej Straży Pożarnej w Krajence. - Nigdy nie byłem w straży, a jak się zapisałem, to mi przyznali odznaczenie Za zasługi dla pożarnictwa – mężczyzna pokazuje medal datowany na 2009 rok.

Andrzej Budnik ma przed sobą jeszcze ponad piętnaście lat oddawania krwi. Jeśli utrzyma dotychczasową częstotliwość, to może przekroczyć 70 litrów. - Jak zdrowie pozwoli, to będę oddawał – zapewnia.

Łukasz Opłatek