Małe miasto z wielką historią

Czasy się zgadzają – już na pierwszych stronach "Potopu" noblista opisuje naszego dziedzica w ważnym momencie historii. A.K. Grudziński jako wojewoda kaliski stanął pod Ujściem, aby bronić bram Rzeczypospolitej przed nadciągającą nawałą szwedzką. Mimo wyrównanych sił (armie o podobnej liczebności), Polakom zabrakło ducha walki i doszło do kapitulacji. Zapoczątkowało to poddawanie się kolejnych ziem Rzeczpospolitej pod protekcję szwedzką. Haniebna zdrada Grudzińskiego i jego stanie przy Szwedach trwało kilka miesięcy, po czym nastąpił czas nawrócenia i bohaterskiej walki wielkopolskiego magnata z najeźdźcą. Przeszedł na stronę polskiego króla Jana Kazimierza, wspierając go w licznych bitwach i potyczkach. Wykazał się wielkim męstwem, sprytem i hojnością – finansował własne oddziały wojska. Zbieżność jego losów z losami Kmicica jest tu aż nadto widoczna. Oj, pokrętne były to losy. Był zdrajcą, za co partyzantka Czarnieckiego nie oszczędzała jego rozległych dóbr (miał 7 miast, takich jak Złotów i 750 wiosek). A gdy potem się zrehabilitował, to z kolei Szwedzi nie puścili mu tego płazem.

Reklama

Na rycinie Dahlbergha widać, że załoga się broniła, ale widząc spalone miasto i okrucieństwo Szwedów, podjęła decyzję o kapitulacji. W obozie szwedzkim był Erik Dahlbergh - wspaniały rysownik, inżynier fortyfikacji, któremu król Karol Gustaw polecił szkicować zdobywane twierdze. Artysta uwiecznił złotowski zamek i jest to jedyna ilustracja XVII-wiecznej obronnej rezydencji Grudzińskich.

Reklama

W pogoni za majątkiem właściciel Złotowa pojął za żonę swoją ciotkę, starszą kobietę, wdowę, co stało się przedmiotem kpin w środowisku. Małżonka wkrótce zmarła, a Andrzej Grudziński zakochał się w pięknej Mariannie, mężatce. W okolicach Poznania doszło do zwady wojewodzica z rywalem, w wyniku czego mąż Marianny zginął. Burzliwa znajomość zakończyła się małżeństwem i narodzinami dwóch synów. Marianna z Święcickich Grudzińska jest fundatorką, wraz z mężem, naszego kościoła farnego. W tym roku świątynia ta obchodzi 350 - lecie konsekracji.

Reklama