Pojedynek z popcornem

Co 5 dziecko ma nadwagę lub otyłość, a prawie 50% dzieci w naszym powiecie ma nieprawidłową ilość tkanki tłuszczowej w porównaniu do np. mięśni. Jak to zmienić? Na to pytanie Krystyna Gawlik ze Stowarzyszenia SATORI odpowiada: – Bardzo łatwo! Wystarczy jedna godzina przyjemności w tygodniu ;)

…to program profilaktyki nadwagi i otyłości wśród dzieci z powiatu złotowskiego, który właśnie dobiega końca. Oto efekty:

• 892 analizy składu masy ciała uczniów klas 1-3 z 18 szkół podstawowych w całym powiecie złotowskim
• dwa eko-murale antysmogowe w Złotowie i Krajence, które promują zdrowy styl życia i działają jak prawie pół tysiąca średniej wielkości drzew w zakresie redukcji tlenków azotu
• 5-miesięczny cykl zajęć sportowych dla 180 dzieci
• zdrowe żywienie, wyzwania, wykłady i warsztaty coachingowe, festyn i parki trampolin

Projekt zakładał m.in. zwrócenie uwagi rodziców na rosnący problem nadwagi i otyłości wśród ich pociech i poprawę sprawności fizycznej dzieci. Z dumą twierdzę, że zakończył się on wielkim sukcesem.

Krysia Gawlik w trakcie festynu o zdrowym żywieniu

Na podstawie wyników badań z jesieni 2021 nadwagę lub otyłość stwierdziliśmy u 21% dzieci (wg BMI). Ale już analizując umięśnienie i otłuszczenie stwierdziliśmy zdecydowanie gorsze wyniki. Prawidłowa ilość tkanki tłuszczowej występowała u zaledwie 47% badanych (37% dzieci miało ją zawyżoną).

Oceniając natomiast samą masę mięśni, prawidłową ilość miało 64% dzieci, a aż 33% dzieci miało ich za mało!
Te liczby wydały się nam przerażające ale okazało się, że może być jeszcze gorzej!

Do organizacji zajęć sportowych zakwalifikowaliśmy gminy, w których został wykazany największy problem z nadmierną masą ciała i tkanką tłuszczową wśród przebadanych jesienią dzieci. Do niechlubnej czołówki zaliczali się m.in.: Lotyń, Jastrowie, Radawnica, Skórka i Lipka. Pełny ranking szkół i cały raport dostępne są na stronie www.satori.org.pl/tryb-zdrowie.

W trakcie zajęć dwukrotnie przeprowadziliśmy testy sprawności fizycznej i trzykrotnie analizy składu masy ciała: w lutym, kwietniu i czerwcu. Już po pierwszych badaniach, w lutym, okazało się, że aż 81,3% dzieci uzyskało jeszcze gorszy wskaźnik BMI niż jesienią. Biorąc pod uwagę masę tkanki tłuszczowej i mięśniowej wyniki były bardzo podobne: 82,8% dzieci miało wzrost masy tkanki tłuszczowej, a niemal u 30% dzieci zaobserwowaliśmy spadek masy mięśniowej!

To było przerażające! Wiedzieliśmy, że trzeba działać szybko i skutecznie.

Na początku lutego 2022 roku podjęliśmy walkę o kondycję i zdrowie 180 dzieci. W każdej miejscowości odbywała się min. 1h zajęć sportowych w tygodniu, a tematyka za każdym razem była inna. Nudy nie było, bo bardzo często na zajęciach gościli trenerzy przeróżnych dyscyplin sportowych. Zaprezentowaliśmy takie aktywności jak: taniec, gimnastyka, karate, zumba, aikido, szermierka, koszykówka, tenis stołowy, balet, joga, siatkówka, brazylijskie jiu-jitsu, badminton, capoeira, akrobatyka, lekkoatletyka, łucznictwo oraz wiele innych gier i zabaw sportowych. Z tego miejsca dziękujemy wszystkim, którzy zgodzili się odwiedzić dzieciaki i spróbowali zachęcić ich do prowadzenia sportowego stylu życia.

W trakcie zajęć kładliśmy nacisk na zdrowe żywienie, a od marca do czerwca „wyzwaliśmy dzieci” do walki w najstraszliwszym challenge’u na świecie – SATORI CHALLENGE #NieJemŚmieci. W trakcie wyzwania dzieci wraz z całą rodziną miały wyrzekać się niezdrowego jedzenia i słodzonych napojów. W każdym miesiącu zadanie polegało na wykluczeniu innych produktów. Z czym musieli walczyć mali sportowcy:

• MARZEC bez słonych przekąsek
• KWIECIEŃ bez słodkich napojów gazowanych i niegazowanych
• MAJ bez słodyczy
• CZERWIEC turbo wyzwanie – połączenie wszystkich 3 wyzwań

Wiele dzieci poległo w walce z solonym popcornem, krakersami, cukierkami i liptonem. Największe zaangażowanie obserwowaliśmy na początku, dzieci przychodziły na zajęcia i z dumą oznajmiały,  że już tydzień nie jadły chipsów, albo że wytrzymali tylko dwa dni, bo później wrócili do codziennej puszki coca-coli. Z czasem było coraz trudniej. I tylko nieliczni wytrwali do końca…

Jesienią porównaliśmy dane 155 dzieci, które uczestniczyły w zajęciach sportowych i miały wykonane analizy na początku i na końcu zajęć. Okazało się, że treningi, wyzwania, edukacja i ruch przyniosły zamierzony EFEKT!

Aż 66% dzieci poprawiło wskaźnik BMI w czerwcu w stosunku do lutego, a u 6% był bez zmian. Ze względu na to, że BMI nie jest dostatecznie dokładny i nie obrazuje zmiany m.in. masy mięśni i masy tkanki tłuszczowej, porównaliśmy również te dwa wskaźniki. Tutaj wyniki były niesamowite.

U 96% dzieci wzrosła masa mięśni! Tylko u trójki dzieci masa mięśniowa zmalała i u takiej samej liczby dzieci (2%) została na tym samym poziomie. Porównując ilość tkanki tłuszczowej okazało się, że aż 72% dzieci obniżyło ją ale niestety u 25% uczestników zajęć dalej wzrastała.

Kaja wraz z siostrą Hanią z Radawnicy jako jedne z nielicznych ukończyły wszystkie wyzwania

WNIOSKI są dwa. Już 1 godzina zajęć sportowych tygodniowo pozwala prawidłowo budować mięśnie u dzieci i zapobiegać nadmiernemu przyrostowi tkanki tłuszczowej. NIE MUSI TO BYĆ MORDERCZY TRENING. Mogą to być gry i zabawy albo trening w klubie sportowym. Dyscyplina nie ma znaczenia, ważne jest to, żeby dziecko chciało ćwiczyć, aktywnie uczestniczyło w zajęciach i dobrze się bawiło!

Sam ruch niestety nie wystarczy. Należy do tego codziennie dbać o zdrowe żywienie i kształtować u dzieci dobre nawyki. Eliminować słone i słodkie przekąski, jeść dużo warzyw i edukować przyszłe pokolenia.

Zadbajmy razem o zdrowie dzieci i o świat w jakim będą żyć! Przy tej okazji zapraszam na treningi karate, półkolonie sportowe i inne nasze aktywności, na których zarażamy pasją do sportu. DZIĘKUJĘ też wszystkim wolontariuszom, Darczyńcom i rodzicom bez których nasza działalność byłaby bardzo ograniczona i nie przyniosłaby tak dużych efektów.

Stowarzyszenie SATORI, Krysia Gawlik
www.satori.org.pl

Projekt TRYB „ZDROWIE” – aktywacja w toku, realizowany był w ramach dofinansowania Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego ze środków Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWE FIO na lata 2021-2030.