Powołana do dzieci

Każde przedszkole ma w sobie coś innego, chociaż rzeczywiście muszę przyznać, że przez wszystkie lata konfliktów wśród pracowników czy z rodzicami nie mieliśmy. Gdy przez lata służbowo poruszałyśmy się po terenie byłego województwa pilskiego, nasze przedszkole było pozytywnie odbierane. Nie chcę być nieskromna, ale rzeczywiście wielokrotnie odbierałyśmy sygnały takiej sympatii. Przez lata przyjmowałyśmy tutaj wiele delegacji, choćby z Francji, Niemiec czy Ukrainy. Każdy, kto tutaj wchodził, mówił, że to jest przedszkole inne od pozostałych. Miejsce, gdzie czuje się specyficznego ducha. Jak oprowadzałam gości, często się tłumaczyłam, że tutaj coś jest wysłużone i wadliwe, tam coś skrzypi, a ci ludzie mówili mi na to, że to jest właśnie to. Że to tworzy indywidualność tego przedszkola.

Cieszę się, jeżeli tak jest to odbierane, ale prawda jest taka, że to jest zasługa całego personelu, który przez lata pracował w tym przedszkolu. Sama niczego bym nie zrobiła. Faktem jest, że zawsze, ilekroć wprowadzałam w przedszkolu coś nowego, starałam się robić to pierwsza. Nigdy nie żądałam od pracowników, żeby realizowali coś, czego sama nie rozpoczęłam i nie przekonałam się, że można. W zasadzie wszystko, co wprowadzałyśmy trwało przynajmniej kilka lat, więc chyba były to dobre pomysły. Zawsze lubiłam, gdy coś się działo w naszej pracy. Nie tolerowałam monotonii. Chciałam, żeby dzieci dobrze czuły się w przedszkolu, opowiadały w domu, co tutaj robiły, a następnego dnia chętnie do nas wracały. Czasami koleżanki narzekały, że za dużo jest tego wszystkiego, ale przedszkolu chyba wyszło to na dobre. Swego czasu jeździłam trochę po Polsce, nawet po Europie, żeby szukać, podglądać inne, w tym zagraniczne przedszkola i zobaczyć, co można przeszczepić na nasz grunt. To było jeszcze w czasach „dawnego” systemu oświaty, gdy dyrektorzy i nauczyciele mieli do pomocy doradców metodycznych, którzy wiele podpowiadali w kwestii prowadzenia placówek i pracy z dziećmi. Zbierała się grupa z województwa, nawet z Polski i jeździliśmy podpatrywać i się uczyć. Teraz dyrektorzy pozostawieni są sami sobie. Jest niby internet, porady online, ale prawda jest taka, że nic nie zastąpi osobistych kontaktów.

Reklama

Co do tego spokoju, to rzeczywiście nie przypominam sobie, żebym kiedykolwiek na kogoś krzyczała w przedszkolu. Czy na personel, czy na dzieci. Niektórzy dziwili się nawet czasami, że w określonych sytuacjach potrafiłam zachować zewnętrzny spokój. Bywały przecież sytuacje, że wszystko w człowieku kipiało. Ale to nie jest tak, że nie przeżywałam. Taki ze mnie typ, że to wszystko we mnie się kumulowało i wielokrotnie w sobie musiałam przetrawić pewne sprawy. Moje zdrowie na tym niestety ucierpiało. Czasami, co gorsza, odreagowywałam to też na rodzinie.

Dokładnie z tych właśnie obu względów. Chociaż prawda jest taka, że zdyscyplinowana byłam zawsze. Od dziecka było tak, że najpierw obowiązki, później przyjemności.

Reklama

To, że za dużo chciałam zrobić sama. Wydawało mi się, błędnie oczywiście, że niemal wszystko potrafię najlepiej i nie dawałam czasami możliwości wykazania się innym. Chociaż na pomysły zawsze byłam otwarta, nie byłam w tym względzie dyktatorem.

W zawodzie jestem trzydziesty dziewiąty rok. Z tego okresu tylko pięć lat nie byłam dyrektorem. Przez pierwsze dziesięć lat pracy kierowałam placówką w Głomsku, gdzie przez pierwszy rok tylko ja byłam nauczycielką. Dopiero w kolejnych latach pojawiły się praktykantki, studentki, a później inne nauczycielki, m.in. Mariola Tomke, wtedy jeszcze z panieńskim nazwiskiem Kryszkiewicz. Po dekadzie trafiłam do Zakrzewa, gdzie po pięciu latach pracy, na początku lat 90-tych, zastąpiłam panią Krystynę Kwiecień na stanowisku dyrektora.

Reklama

(Uśmiech)

Nie wiem, nigdy się nad tym nie zastanawiałam. Raz prawie miałam kontrkandydatkę, ale pani, która chciała wziąć udział w konkursie, gdy dowiedziała się, że ja także będę kandydować, nie wystartowała.

Nie przypominam sobie żadnych uwag. Mam nadzieję, że nagrody, jakie nasza kadra otrzymywała przez lata, także potwierdzały, że po prostu dobrze tutaj pracowałyśmy.

Zawodowo – chociaż był trudny, bo wszystkiego się uczyłam – to jednak najpiękniejszy czas w moim życiu. Oczywiście w Zakrzewie także było dobrze, ale tamta praca była jednak wyjątkową, bo pierwszą. Trafiłam na wspaniałych ludzi, zarówno personel jak i rodziców. Muszę przyznać, że tam naprawdę czułam się jak w rodzinie. Pomimo tego, że pracowałam od rana do wieczora. O 16.00 wracałam do domu, a o 16.30 ponownie miałam w domu dzieci z przedszkola, bo dalej chciały się ze mną bawić. Z kolei wieczorami przygotowywałam się do pracy na kolejny dzień. Nie wiem, jak to wytrzymywałam. Przyjmowaliśmy tam wszystkie dzieci, czasami w grupie było ich trzydzieści pięć. I jeden nauczyciel sam musiał to ogarnąć.

Reklama

Pierwszy rok w Zakrzewie jako dyrektor. Nie potrafiłam się odnaleźć. Z jednej strony miałam ogrom pomysłów, z drugiej strony po raz pierwszy miałam do czynienia z dokumentacją na taką skalę. To był bardzo monotonny, ciężki rok. Ostatnie lata są niestety pod tym względem zbliżone. To wynika z faktu narastającej biurokracji. Głównie przez te właśnie sterty papierów i dokumenty tworzone w komputerze oraz przez zmieniające się przepisy chyba nie byłabym w stanie dłużej pracować. W ogóle dzieje się coś niedobrego. Kiedyś było między ludźmi więcej zwykłego zaufania. Dzisiaj, jeżeli coś się w przedszkolu zrobiło, na wszystko trzeba mieć dokumenty. Nie wystarczy fakt organizacji wydarzenia i potwierdzenie dzieci czy rodziców, którzy brali w tym udział. Gdy którekolwiek z instytucji nas kontrolują, chcą biurokratycznych dowodów. Wszędzie papiery.

Reklama

Tak. Nauczyciele również o tym często mówią. Tymczasem dobry nauczyciel w przedszkolu czy w szkole nie potrzebuje ton „świadectw”, żeby potwierdzić swoją jakość. Wystarczy wejść do jego grupy, zobaczyć, jak zachowują się dzieci, co potrafią, przez kilka minut poobserwować, co tam się dzieje i już wiadomo, czy jest to dobry pedagog. To, co zawsze w tej pracy najbardziej cieszyło, kręciło, czyli obcowanie z dziećmi, coraz boleśniej spychane jest przez dodatkowe, często zbędne obowiązki. Przez ostatnie lata nieustannie musiałam coś dla kogoś pisać. Gdy zaczynałam pracę w Głomsku, miałam jedną teczkę. Dzisiaj mam szafy pełne segregatorów. Nie zmienia to jednak faktu, że ze względu na dzieci ten zawód wciąż wymaga przede wszystkim powołania.

Jestem przekonana, że tak. Również po latach nie wyobrażam sobie innej pracy. Nawet jako nauczyciel w szkole, gdzie pracowałam kiedyś krótki czas na zastępstwie. Gdy trzeba było wystawić ocenę, przeżywałam horror. Miałam oceniać tylko wiedzę, ale od razu widziałam wszystko: dziecko, jego rodzinę, warunki, w jakich mieszka i w jakich się uczy, całą tę otoczkę z tym młodym człowiekiem w środku. I jak tu obiektywnie oceniać? Muszę też przyznać, że przez lata miałam szczęście do dobrych współpracowników, nauczycieli, którzy rzeczywiście sprawdzali się w tym zawodzie.

Reklama

Nie chcę nikogo oceniać, nie chcę też porównywać placówek. Faktem jest natomiast, że poprzez różne formy wsparcia sporo zarabialiśmy przez lata dla przedszkola. Niemal każdego roku było to kilkanaście tysięcy, a czasami pieniądze były liczone w dziesiątkach tysięcy złotych rocznie. W gromadzeniu i pozyskiwaniu funduszy pomogło nam reaktywowane przedszkolne koło Towarzystwa Przyjaciół Dzieci, dzięki któremu nie tylko pomagaliśmy najbardziej potrzebującym maluchom, ale też zdobywaliśmy fundusze na polepszenie warunków pobytu dzieci w przedszkolu . Wszystko wydawaliśmy oczywiście z myślą o dzieciach, na zakup wyposażenia lub remonty. To stary budynek, więc w zasadzie co roku zakres wymaganych prac jest dość spory. Dlatego marzy mi się, że kiedyś również nasza placówka doczeka się jednorazowego, kompleksowego remontu, sfinansowanego przez gminę, podobnie jak teraz dzieje się z zakrzewską szkołą. Zabawy, kiermasze, festyny, a dawniej również występy naszego teatru pozwalały nam zdobywać pieniądze. Z udziałem nauczycieli, ale przede wszystkim rodziców. Nawet na marchew i porzeczki jeździliśmy, żeby obniżyć koszty pobytu dzieci w przedszkolu.

Nigdy nie liczyłam. Na pewno tysiące. Z pierwszych roczników jest m.in. Arletta Tymińska, obecna dyrektor Szkoły Podstawowej w Zakrzewie.

Reklama

Tak. Kiedyś dzieci były spokojniejsze, potrafiły same organizować sobie zajęcia, bawić się ze sobą w bardzo prosty sposób. Teraz też potrafią, ale jednak to są inne zabawy. Kiedyś dzieciom wystarczyły zwykłe drewniane klocki, aby bawić się w grupie. Dzisiaj zabawy są głośne, jest przy tym dużo hałasu, takiej wybuchowości. Dzieci generalnie są bardziej nerwowe, nadpobudliwe. Dawniej nie dochodziło do sytuacji, że dziecko denerwowało się na nauczyciela, tupało na niego nogami czy krzyczało. Kiedyś było to nie do pomyślenia. Z drugiej strony obiektywnie trzeba przyznać, że obecne dzieci są żywsze, bystrzejsze, dociekliwsze, mają większą wiedzę. Nawet te najmłodsze potrafią zaskoczyć nauczycieli wiedzą, także praktyczną. Rodzice też są inni. Bardziej wymagający. Wiele oczekują od przedszkola, ale czasami mniej dają od siebie. Niekiedy to jest zbyt roszczeniowa postawa. Niestety czasami widać, że rodzice mają w domach mniej czasu dla dzieci. Na szczęście wciąż wielu jest takich rodziców, którzy są w pełni zaangażowani. Także w funkcjonowanie przedszkola. Bez nich wielu rzeczy nie bylibyśmy w stanie zrobić.

Umieć w grupie indywidualnie dotrzeć do każdego dziecka. To jest sztuka. Żeby mieć rezultaty w tej pracy trzeba poznać każde dziecko. Dlatego nauczyciel powinien pracować z dziećmi od pierwszego do ostatniego roku ich obecności w przedszkolu. Mój mąż czasami żartuje, że ja chodzę do pracy żeby się tylko bawić. Zawsze mu wtedy odpowiadam: przyjdź i się pobaw.

Reklama

Zawsze byłam bardzo wyrozumiałą matką, ale czy lepszą? Moja córka miała to nieszczęście, że chodziła w przedszkolu do mojej grupy. To były te czasy, kiedy do pani trzeba było mówić pani, a nie mamo czy ciociu, jeżeli między dzieckiem a nauczycielką zachodziły takie koligacje. W przedszkolu córka nie miała ze mną najlepiej. Nie pytałam jej, a ciągle zgłaszała się do odpowiedzi. Wiedziałam, co wie i chciałam dać szansę innym dzieciom, więc siłą rzeczy spychałam ją nieco w ten sposób na bok, co pewnie było dla niej przykre. Jak to mówią, czasami najciemniej jest pod latarnią. Chyba również dlatego mam poczucie, a może nawet małe wyrzuty sumienia, że przedszkolu poświeciłam zbyt wiele.

To jedno z najpiękniejszych wspomnień. Teraz teatry rodziców są niemal w każdej placówce. Gdy my zaczynaliśmy w latach dziewięćdziesiątych, to była absolutna nowość. Teatr funkcjonował przez kilkanaście cudownych lat. Przygotowywaliśmy przynajmniej jeden spektakl rocznie, premiera zawsze była dla dzieci z naszego przedszkola. Łącznie zagraliśmy kilkaset przedstawień, bywały sezony, że wystawialiśmy je po kilkadziesiąt razy. Nawet kilka tygodniowo. Śp. Teresa Pydyn była naszym nieformalnym prezesem. Łącznie przez lata w działalność teatru była zaangażowana grupa około sześćdziesięciu osób, głównie rodziców i nauczycieli. Braliśmy również udział w konkursie rozpisanym przez telewizję na ciekawe formy współpracy z rodzicami i nasz teatr zdobył uznanie, za co otrzymaliśmy pokaźny karton klocków lego. Wówczas miało to swoją wymowę i wartość. Za pierwszym razem chcieliśmy zrobić tylko jedno przedstawienie, tymczasem projekt w nieoczekiwany sposób wymknął się spod kontroli i tak się rozwinął, że żył już później swoim życiem. Wszyscy byli chętni do pracy, towarzyszyła nam bardzo twórcza atmosfera. Powiem nawet, że odkryliśmy wiele talentów, jak choćby wspomniana Tereska czy śp. Ela Gniot. Ludzie brali urlopy w pracy, żeby jechać i występować. Bywało, że ktoś musiał za nas zostać z dziećmi w przedszkolu. Dzisiaj są to rzeczy nie do pomyślenia. To było nasze dodatkowe życie. Występowaliśmy w przedszkolach, ośrodkach kultury, po okolicznych wioskach, ale również w regionie: Jastrowiu, Krajence, Okonku, Miasteczku Krajeńskim, Czarnkowie, Pile, a także w Poznaniu. Stroje, dekoracje, dojazdy, wszystko robiliśmy i finansowaliśmy sami. To są nieocenione wspomnienia, ponieważ powstały na cudownych międzyludzkich relacjach.

Reklama

Ponieważ zachorowała i zmarła Tereska Pydyn. Z jej odejściem nie było już tego ducha. Po piętnastu latach ludzie chyba byli też już zmęczeni. Poza tym przyszła pora, kiedy wszędzie zakładano takie teatry i nas już to mniej pociągało. Ale mamy satysfakcję, że w naszym regionie byliśmy w tym względzie prekursorami.

Gdy dotyczyło to oświaty czasami myślałam sobie, że mógł powiedzieć o jedno czy dwa zdania mniej. Generalnie mąż zawsze starał się dystansować od przedszkola. I uważam, że mu to wychodziło. Niekiedy wręcz sugerowałam, że powinien ingerować w sprawy kierowanej przeze mnie placówki, ale on konsekwentnie raczej unikał takich sytuacji. Muszę szczerze przyznać, że jego działalność nigdy nie wpływała na mnie, na moje relacje z innymi osobami. Nigdy nie miałam z tego powodu kłopotów czy choćby nieprzyjemności. Natomiast w samej pracy mąż niejednokrotnie mi pomagał.

To działa na zasadzie kompromisu. Każdy odpowiada za swoje obowiązki. W każdym razie ja trzymam kasę (śmiech). Oczywiście kluczowe decyzje podejmujemy wspólnie.

Pod tym względem również się uzupełnialiśmy. Mąż jest typowo ścisłym umysłem, więc np. to właśnie on pomagał dzieciom w nauce, zwłaszcza w przygotowaniach do matury czy egzaminów na studia. Przeżywałam wtedy horror (ponownie śmiech), ponieważ mąż nigdy nie praktykował zasad wychowawczych, które przez lata mi wpajano i które stosowałam. Muszę przyznać, że zawsze mnie podziwiał za to, że mam cierpliwość do dzieci i mogę z nimi pracować.

Absolutnie nie.

Jestem spokojna. Zostają tutaj młode nauczycielki, z dobrym podejściem. Mam zaufanie do tych, którzy tu pracują. Niczego nie mogę być oczywiście pewna, ale argumenty przemawiają za tym, że ta kadra powinna dać radę.

Współpracowałam z wieloma znakomitymi nauczycielkami, choćby wspomnianą Lucyną Komorowską czy Bożeną Włodarczyk, ale szczególne miejsce zajmowała z pewnością śp. Ela Gniot, zdecydowanie nauczycielka z prawdziwym powołaniem.

Tak. Jej choroba i śmierć pokrzyżowały te plany. Zanim podjęłam decyzję, że przejdę na emeryturę, mieliśmy rozmowę w gronie rady pedagogicznej. To było już kilka lat temu. Gdyby Ela została dyrektorką, już dawno nie byłoby mnie na tym stanowisku. Zrezygnowałabym wcześniej.

Kilka nauczycielek rozważało taką możliwość, ale żadna się nie zdecydowała. Zgodziła się jedynie Hania. Żeby mogła zostać dyrektorem, musiała osiągnąć stopień nauczyciela mianowanego i dodatkowe kursy. Kiedy definitywnie określiła się, że przystąpi do konkursu, powiedziałam, że tyle zaczekam jeszcze z przejściem na emeryturę. Dlatego miała czas, żeby się przygotować. Znam Hanię, przyjmowałam ją do pracy. Uważam, że sprawdzi się i spełni na tym stanowisku. Przez kolejny rok będę jeszcze miała w przedszkolu kilka godzin zajęć tygodniowo jako nauczyciel, więc jeśli będzie potrzebowała pomocy, może na mnie liczyć.

Tak. Wiadomo, że wszystkiego w stu procentach nie dało się zrobić, ale większość zaplanowanych rzeczy dokonałyśmy. Mam poczucie, że zainspirowałam nauczycielki do wielu działań i mam nadzieję, że będą je kontynuować. Pewnie po cichu czasami na mnie narzekały, ale włoskiego strajku nigdy mi nie zrobiły (uśmiech).

W pierwszej kolejności zabrać się za archiwum rodzinnych zdjęć, a także regularnie nadrabiać książkowe zaległości. Lubię też ruch, dlatego chcę trochę popracować nad sobą także w tym względzie. Byle tylko  zdrowie dopisywało.[[/pay]]