Przyrodę trzeba chronić. Jak? Jerzy Wańkę ma na to pomysł

Klamka zapadła – projekt utworzenia Parku Krajobrazowego, który ma stanowić integralną część istniejącego Krajeńskiego Parku Krajobrazowego, powstał. Więcej, dokument trafił już na biurko urzędników gminy Złotów – wójtowie Zakrzewa i Lipki mają go otrzymać go podczas konferencji ekologicznej, zaplanowanej na 31 marca.

Jerzy Wańke, prezes złotowskiego koła Polskiego Związku Ekologicznego o realizację proekologicznej koncepcji będzie walczyć.

– przekonuje. I oczekując, że inicjatywa koła regionalnego PKE spotka się z przychylnym przyjęciem, przechodzi do konkretów.

Granice i położenie? Wskazane.

– objaśnia Jerzy Wańke, dodając, że póki co przygotowano ją dla tego jednego samorządu. Opracowania dotyczące fauny i flory charakterystycznej dla Lipki oraz Zakrzewa wójtowie Henryk Dobrosielski i Przemysław Kurdzieko otrzymają w kwietniu.

Planowany obszar chronionego krajobrazu zamykać się ma w granicach administracyjnych trzech wspomnianych gmin oraz obejmować łąki, pola, lasy, zadrzewienia śródpolne, rzeki, jeziora, bagna i torfowiska.

Bogactwo naturalne

Jakimi walorami może się poszczycić gmina Złotów? Jerzy Wańke wymienia szereg przyrodniczych (w tym geomorfologicznych) skarbów. Pierwszy z nich: oz polodowcowy*, zlokalizowany na obszarze pomiędzy Świętą a Skicem, niestety w tym przypadku[[pay]] – jak zastrzega nasz rozmówca – w znacznym stopniu zniszczony.

„Trzeba zaznaczyć i to z dużym naciskiem, że wspomniany oz jest drugim co do długości nie tylko w Polsce, ale również na Nizinie Europejskiej”

– czytamy w projekcie utworzenia parku.

Kolejny powód do dumy – Jezioro Sławianowskie, polodowcowe, największe w tym rejonie. Zdaniem ekologów cenne są też Głomia, przepływająca przez teren parku, który póki co istnieje tylko na papierze, oraz jej dopływ – Kocunia. Mało tego, przyrodniczej wagi nie należy odbierać również terenom podmokłym i bagnistym, wśród których wymienia się tzw. bagno kocuńskie i obszar potocznie zwany „Stawami Szwarca” (leśnictwo Wąsosz).

I co jeszcze ważne – lasy.

„Największy kompleks leśny znajduje się na południe od Wąsosza i już od dawna zwany jest Małym Stepem Wąsosza. Jest to las sosnowy z domieszką dębu, w którego runie przeważają konwalia majowa oraz kilka odmian dzwonków. O atrakcyjności powyższych terenów niech świadczy fakt, że pod kątem występującej tu flory były one badane już przed pierwszą wojną przez uczonych niemieckich”.

Zaraz, zaraz... Step? Jerzy Wańke wyjaśnia, że to nazwa zwyczajowa, której trafności nie należy weryfikować.

Szata – niecodzienna

Pozostając w obszarze cennych elementów parku, którego utworzenia domagają się ekolodzy: obraz szaty roślinnej, jak zapewnia Jerzy Wańke, rysuje się bardzo ciekawie, głównie przez wzgląd na roślinność zwaną reliktem glacjalnym (czyli będącą pozostałością po okresie lodowcowym). Wymienia się tu m.in. wiciokrzew pomorski (gatunek zdrewniałego pnącza) oraz zimoziół północny (jak czytamy w internecie – ulubiona roślina Karola Linneusza).

Gdybyśmy mieli wymieniać dalej, już skupiając się na roślinności wodnej – grzybienie białe, grążele żółte, oczeret jeziorny, trzcina pospolita, tatarak... Ekolodzy przekonują, że warto dostrzec piękno rodzimej przyrody. Są też i bory, a w nich – kilka gatunków paproci, zioła, mchy i porosty (w tym te umieszczone w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych – m.in. purchawica olbrzymia, występująca w rejonie Sławianowa, flagowiec olbrzymi, zlokalizowany w okolicach Wąsosza czy płucnica islandzka, porastająca ozy w Skicu), do tego grzyby. „Nie sposób wymienić w tym miejscu wszystkich gatunków tam występujących ze względu na ich bogactwo” – jak się okazuje, gdyby skupić się na szczegółach, projekt, który trafił do urzędu gminy mógłby być znacznie obszerniejszy.

Szybki przegląd fauny

Opracowanie zawiera też opis fauny – jak zaznacza Jerzy Wańke, przygotowany na podstawie amatorskich obserwacji. Jakie zwierzęta można spotkać na obszarze projektowanego parku krajobrazowego? Bobry, jelenie, sarny, dziki, daniele i coraz częściej – jenoty. Do tego ptaki (teren, o którym mowa, dla tych o zasięgu europejskim stanowi ważny korytarz migracyjny) – wśród nich najciekawsze gatunki: m.in. gęś gęgawa, gągoł, bocian czarny, bielik, strumieniówka, perkozek, cyraneczka i żurawie, które na jesienne zlotowisko obrały okolice Skica, Kleszczyny i Buntowa. Szef złotowskich ekologów mógłby naprawdę długo wymieniać.
Dalej – torfowiska w rejonie Skica za stanowisko lęgowe obrał sobie m.in. bekas kszyk.

Płazy, gady, owady... Lista cennych gatunków jest długa. A, i jeszcze pomniki przyrody.

Ekolodzy uważają, że przez wzgląd na wspomniane bogactwo krajobrazowe, a co za tym idzie – ciekawe walory turystyczne, obszar ten zasługuje na szczególną ochronę. Stąd pomysł utworzenia parku krajobrazowego, który – co ważne – nie powinien kolidować, a wręcz przeciwnie, powinien sprzyjać rozwojowi daleko pojętej turystyki i wypoczynku.

– podsumowuje Jerzy Wańke.

Kształt projektu będzie dyskutowany podczas wspomnianej konferencji.

*Oz polodowcowy – wał lub silnie wydłużony pagórek wyniesiony wskutek osadzania piasku i żwiru przez wody płynące pod lądolodem, w jego szczelinach lub na powierzchni [[/pay]]