Stwierdzenie nieważności małżeństwa – co musisz o nim wiedzieć?

Reforma papieża Franciszka z 2015 roku przyniosła wiernym znaczne ułatwienia związane z przebiegiem procedury dotyczącej stwierdzenia nieważności małżeństwa, zwanej potocznie „rozwodem kościelnym”. Nie oznacza to jednak, że Kościół osłabia instytucję małżeństwa. Orzeczenie o jego nieważności umożliwia bowiem osobom, które tkwią w związkach nieważnych, ponowne przystąpienie do sakramentu i stworzenie pełnowartościowej wspólnoty małżeńskiej. Kiedy może zostać wszczęty i jak wygląda proces dotyczący stwierdzenia nieważności małżeństwa?

Stwierdzenie nieważności małżeństwa – przesłanki

Pamiętajmy, że rozwód kościelny to pojęcie błędne, ponieważ taka instytucja najzwyczajniej nie istnieje. Dopełnione i ważnie zawarte małżeństwo nie może być bowiem rozwiązane inaczej niż poprzez śmierć jednego ze współmałżonków. Jednakże w sytuacji, gdy zawarciu małżeństwa towarzyszyły pewne wskazane przez prawo kościelne okoliczności, może ono zostać uznane przez sąd kanoniczny za nieważne od samego początku. Czego zatem mogą dotyczyć wyszczególnione przez ustawodawcę przesłanki?

Dotyczą one np.:

• wieku;
• niemocy płciowej;
• węzła małżeńskiego;
• odmienności religii;
• święceń kapłańskich bądź ślubu czystości;
• pokrewieństwa, powinowactwa lub pokrewieństwa prawnego;
• uprowadzenia;
• małżonkobójstwa;
• przyzwoitości publicznej.

Trzeba jednak pamiętać, że stwierdzenie nieważności małżeństwa może być podyktowane również – i w praktyce bardzo często bywa – brakami dotyczącymi zgody małżeńskiej (np. niedojrzałością, chorobą psychiczną czy uzależnieniem jednego z partnerów) lub formą zawarcia małżeństwa.

Jak wygląda proces małżeński?

Proces w każdym przypadku rozpoczyna się od skierowania przez powoda do Sądu Biskupiego skargi dotyczącej wszczęcia procesu o stwierdzenie nieważności małżeństwa. W piśmie tym zainteresowany przedstawia historię swojego związku oraz wskazuje adekwatny w tym przypadku tytuł prawny (przeszkodę zrywającą lub brak dotyczący zgody czy formy). W zredagowaniu dokumentu, który ma kluczowe znaczenie dla dalszego postępowania, pomóc może mu adwokat kościelny. Po rozpoznaniu sprawy przez sędziego i wszczęciu procesu następuje zawiązanie sporu, dowodzenie (m.in. przesłuchanie świadków), publikacja akt sprawy, do głosu dochodzą także obrońcy stron oraz obrońca węzła małżeńskiego. Po ogłoszeniu wyroku stronom przysługuje apelacja. Dzięki reformie papieża Franciszka postępowanie małżeńskie może skończyć się już w pierwszej instancji. W szczególnych sytuacjach zainteresowanym przysługuje także możliwość skorzystania z przyspieszonego trybu procesowego.

Stwierdzenie nieważności małżeństwa – pomoc adwokata kościelnego

Znawcą w dziedzinie prawa kościelnego, który może pomóc stronom na każdym etapie postępowania dotyczącego tzw. rozwodu kościelnego, jest adwokat kościelny. Doświadczeni prawnicy reprezentujący Kancelarię Kanoniczną i portal Adwokatkościelny.pl oferują swoją wiedzę i doświadczenie osobom z całej Polski. Wsparcie formalno-prawne zapewniane przez Adwokata Kościelnego może dotyczyć nie tylko tzw. rozwodu kościelnego i separacji, lecz także innych kwestii regulowanych przez prawo kościelne. Mogą skorzystać z niego także duchowni, np. ci poszukujący pomocy związanej z obsługą prawną parafii lub diecezji, zarządzaniem majątkiem Kościoła bądź ochroną i przetwarzaniem danych wiernych. Z kolei w kwestiach związanych z prawem świeckim prawnicy współtworzący Kancelarię Kanoniczną Adwokata Kościelnego proponują współpracę za pośrednictwem Kancelarii Prawnej LexForm. Może dotyczyć ona zarówno rzetelnego doradztwa formalno-prawnego, jak i reprezentacji klientów w sporach sądowych, czy też obsługi prawnej ich firm (więcej informacji znajdziesz na stronie https://lexform.pl/obsluga-prawna-firm/).

Materiał sponsorowany