Gratka dla pasjonatów historii - wystawa nt. repatriacji

Wystawę poświęconą repatriacji pt. „Nowe czasy, nowe życie. Jastrowie 1945-1950” można oglądać w sali widowiskowej ośrodka kultury od poniedziałku do piątku w godzinach 9-17. Można tam zapoznać się z cennymi dokumentami pozyskanymi z archiwów państwowych w Pile, Szczecinku i Szczecinie.

Repatriacje

Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego w 1944 roku zawarł z republikami radzieckimi Litwy, Białorusi i Ukrainy pakt o tzw. wzajemnej ewakuacji. Spowodowało to, iż duża część Polaków zamieszkujących dawne ziemie II Rzeczypospolitej, zagarnięte przez ZSRR, po wojnie została przesiedlona na tzw. Ziemie Odzyskane, a więc także do Jastrowia. Błędnie przyjęło się nazywać ten proces repatriacją, gdyż Ci Polacy nigdy swojego kraju nie opuścili, raczej wygnano ich z ziem odebranych Polsce. Wyjechać z Jastrowia musieli z kolei Niemcy. W wyniku tych przesiedleń zmieniła się struktura społeczna miejscowości. Do miasta przybyli m.in. górale z Bukowiny, których tradycje podtrzymują dzisiaj Spotkania Bukowińskie. Zresztą prezentowana w ośrodku kultury wystawa jest pokłosiem II Bukowińskiego Festiwalu Nauki, który odbył się w czerwcu.

Co mówią dokumenty?

Na wystawie odnajdziemy przede wszystkim dokumenty urzędowe. Mają one na pozór mało atrakcyjną formę tabelek i wykazów, ale jeśli poddać je analizie to można wyciągnąć z nich sporo ciekawych informacji. Przykładowo na podstawie takich zestawień można zaobserwować, jak zmieniały się stosunki narodowościowe w Jastrowiu. Zestawienia podają, że w październiku 1945 w mieście przeważała ludność niemiecka. W lutym 1946 proporcje już się odwróciły i na 1687 Polaków przypadało 1175 Niemców, zaś w styczniu 1948 roku tych drugich pozostało już zaledwie 7. Zauważyć jednak można, że na urzędowych wykazach ludności niemieckiej znajdowały się typowo polskie nazwiska, jak chociażby Wiśniewski. Cennych informacji o tamtych latach dostarczają także spisane wspomnienia Łucjana Gurdy.

Historia miasta i rodzin

– opowiada Karolina Frączek. Bez wątpienia tego rodzaju wystawa może być interesująca dla wszystkich pasjonatów historii, ale także dla tych, którzy starają się odkrywać przeszłość swoich rodzin i sięgać do korzeni. Przedstawione przez ośrodek kultury dokumenty mogą być cennym tropem w takim odkrywaniu rodzinnej historii.