„Zawodówka” to dla wielu Zbigniew Bukowski

– szepce korytarz.

– zastanawia się Zbigniew Bukowski, który od 1985 roku kieruje Zasadniczą Szkołą Zawodową nr 1 w Złotowie. Pod opieką ma ponad tysiąc uczniów, którzy teraz czekają na to, co „dyro” zrobi.

– opowiada nauczyciel z Lipki.

Mama:

Z. Bukowski:

Sebastian zostaje w szkole. Jednak, pomimo kary, za chwilę zalicza kolejną wpadkę. Bo przecież szkoła mu nie leży...

Pierwszy w rodzinie

Zbigniew Bukowski pierwszych nauczycieli spotkał w Szczecinie. W podstawówce, do której poszedł w 1953 roku. W rodzinie belfrów nie było i jemu przez długi czas nie marzyło się nauczanie innych. Chciał być elektrykiem. Skończył politechnikę, pierwszą pracę podjął jednak w biurze projektowym. Długo awansował, był tuż przed egzaminem państwowym na projektanta, gdy poznał Ją. Dziewczyna była z Lipki (znanej wówczas ze „Słodkiej pani” – podobno wybornego wina) i chciała złamać klątwę „Obyś cudze dzieci uczyła”. Pani Jadzia nie dość, że zawróciła w głowie panu Zbyszkowi, co skończyło się ślubem, ale też wciągnęła go w nauczycielski kierat.

​​Później skończyłem Wyższą Szkołę Pedagogiczną, przyjechaliśmy do Lipki. Rok – dwa miałem spróbować w szkole, jak mi to nauczanie wyjdzie – w 1973 roku Z. Bukowski nie przeczuwał, że przez ponad trzydzieści lat będzie wyciągać młodzież z tarapatów.

– twierdzi, pokazując zdjęcia z życia „Zawodówki”. Są na nich nauczyciele i uczniowie, ale pan Zbigniew nie chce podawać nazwisk. Nie chciałby kogoś pominąć, urazić.

Może na jednej z tych fotografii jest ten pijący uczeń? Ten z rodziny, o której kurator mówił, że w niej nie pije tylko dziecko w kołysce i osiemdziesięciopięcioletnia babcia.

– opowiada nauczyciel, który na emeryturę przeszedł w 2006 roku.

– dodaje.

Godzina 13:00. Wchodzi tata. Rękawy podwinięte, koszula rozpięta, z daleka zalatuje Przemysławką.

– wyjaśnia Z. Bukowski. Dyrektor, pedagog, wychowawca mówią rodzicielowi, że syna rozpija, a tak nie wolno. To jest niemoralne i niezgodne z prawem.

– śmieje się lipczanin, choć wtedy tak wesoło nie było. W przeciwieństwie do Sebastiana, ten uczeń szkołę skończyć chciał.

– pan Zbigniew na każdym kroku podkreśla zasługi kadry. Zaangażowanej i odpowiedzialnej. Kochającej młodzież jak i on.

– mówi o latach 70–tych i 80–tych. Nikogo jednak specjalnie nie wyróżnia.

Na każdym kroku Z. Bukowski (w środku pierwszego rzędu) podkreśla, z jak wspaniałymi ludźmi miał okazję pracować

​Kasa pusta, ale szkoła pełna

Gdy w 1978 roku Zbigniew Bukowski obejmował stanowisko wicedyrektora (jego szefem był Edward Kulwicki), „Zawodówka” pękała w szwach. Ponad trzydzieści oddziałów, przeszło tysiąc uczniów[[pay]], pełen internat i nauka na dwie zmiany. Od 8 do 21. Od poniedziałku do środy.

– z rozrzewnieniem wspomina. Tylko pieniędzy wciąż było mało. Budynek szkoły był ponury, bo stać ją było na odmalowanie ścian raz na trzy lata.

Podobnie wyglądały warsztaty szkolne. Co prawda uczniowie produkowali na gotowo wiertarki WS 15, które rozchodziły się jak ciepłe bułeczki i (jako jedyni w Polsce) piło–tokarki Dyza 6 (obrabiarki wieloczynnościowe przede wszystkie do drewna jako pomoc do nauki techniki w szkołach podstawowych), ale sami narzekali na brak maszyn i narzędzi. Technika szła naprzód mocno.

– twierdzi Z. Bukowski. Dlatego wiele pomocy dydaktycznych robili sami uczniowie. W ramach prac dyplomowych.

Za to z najnowszą technologią stykali się uczniowie obróbki skrawaniem. Na praktyki przyjmowały ich Zakłady Przemysłu Metalowego im. Hipolita Cegielskiego.

– były dyrektor pamięta, że uczniowie ci mieszkali w hotelu robotniczym, mieli tam wikt i opierunek, a jak wyjeżdżali to dostawali (choć praktyki nie były płatne) pieniądze.

– podkreśla znacząco.

Amnezja planowana

– pan Zbigniew niby był zaakceptowany jako dyrektor przez władzę ludową, ale do kościoła jednak chodził.

– twierdzi.

Nie lepiej było co roku jesienią. Gdy z drzew spadały liście trzeba było się spowiadać. Oficerowi Służby Bezpieczeństwa.

– nauczyciel puszcza oko, jak to zrobił jego ówczesny przełożony.

– zbiorowa niepamięć zaprowadziła dyrektora do kuratorium. Dwa razy.

– wspomina nasz rozmówca.

Uczeń – nauczyciel – kontrakt dowolny

Zbigniew Bukowski zawsze tłumaczył uczniom, że do szkoły przyszli dobrowolnie. A jemu płacą za ich nauczanie. Prosta zależność. Nic na siłę.

– twierdzi pedagog z ponad czterdziestoletnim stażem. W końcu nadal naucza. Prowadzi kursy w Zakładzie Doskonalenia Zawodowego i Cechu Rzemiosł Różnych w Złotowie.

​

Zapanować nad tak silną, męską grupą to prawdziwe wyzwanie. Z. Bukowski zawsze ustalał jasne zasady

​Co ciekawe, z miejscem tym kojarzą mu się zawodowe porażki. Bo i o tych nie zapomina.

Obyś tyle zarobił.

– rolą nauczyciela jest nie tylko wbijać do głów wiedzę, ale też objaśniać świat.

Za trzydzieści trzy lata w zawodzie, w tym dwadzieścia jeden na stanowisku dyrektora ZSZ nr 1 w Złotowie, Zbigniew Bukowski otrzymał m.in. Medal Komisji Edukacji Narodowej, Złoty Krzyż Zasługi, odznakę honorową za zasługi dla województwa wielkopolskiego, wyróżnienia od rzemieślników.

Wszystkie je ceni, ale najważniejsi i tak są uczniowie.

– pan Zbigniew wzrusza się jak w 2006 roku, gdy żegnała go cała szkoła i władze powiatu. Wówczas zabrakło mu słów. Teraz szybko je odnajduje.