Kultura zaśmiecania

Kilka miesięcy temu Związek Gmin Krajny, zrzeszone w nim samorządy, okoliczne nadleśnictwa, samorząd powiatowy oraz policja podpisały porozumienie o przeciwdziałaniu procederowi nielegalnego pozbywania się śmieci. Rozpoczęto monitorowanie wysypisk, nie tylko dzikich, ale też tych miejsc, które przeznaczone są do składowania odpadów komunalnych. Kilka kamer pracuje naprzemiennie na terenie gmin, regularnie dostarczając dowodów na to, kto, gdzie i kiedy w nieuczciwy sposób pozbywa się nieczystości. Czasami są to typowe nielegalne wysypiska śmieci w lasach czy przy drogach, a niekiedy proceder uprawiany w miejscach na co dzień wystawionych na publiczne oko. Dotychczas kamery zakładane przez ZGK pracowały w Złotowie, gminie Złotów i na terenie gminy Zakrzewo. Zarejestrowano sporo przypadków niewłaściwego pozbywania się odpadów. – Potwierdzają się nasze przypuszczenia, że w zdecydowanej większości nie robią tego osoby z zewnątrz, a mieszkańcy wiosek, miast czy osiedli – o wnioskach po pierwszych miesiącach obserwacji nagrań mówi kierownik biura Związku Gmin Krajny Andrzej Ruta.

Aby z podwórka

– Jest z tym duży problem – przyznaje kierownik biura, nie kryjąc, że na nagraniach można rozpoznać także znajome twarze. Twarze osób, po których nigdy by się nie spodziewał takiego postępowania. – Wolę nie mówić, co o tym myślę – mówi o swoich reakcjach na widok znanych mu mieszkańców Złotowa czy Zakrzewa, w którym mieszka. Przyznaje, że skala przewinień jest różna, od drobiazgów po bardzo bezczelne zachowania, gdy „śmieciarze” zostawiają przy pojemnikach na plastik czy szkło części samochodowe, odpady chemiczne czy gruz. Właśnie w Złotowie na Szkolnej udało się zarejestrować materiał, na którym mężczyzna w subtelny sposób pozbywa się resztek budowlanych odpadów. Mieszkańcy powinni przyswoić sobie podstawową wiedzę, a więc o tym, że w takich miejscach pozostawia się jedynie stricte komunalne odpady: szkło, pet, papier czy makulaturę. – Trzeba też pamiętać o tym, że nie stawiamy ich obok, a wkładamy do pojemników – podkreśla Ruta. – Niestety, dla niektórych mieszkańców najważniejsze jest, żeby pozbyć się odpadów z obrębu swojej działki. Gdy śmieci zostaną już stamtąd wyprowadzone, wtedy jest dla nich porządek, nie ważne, co dalej się z tym dzieje – charakteryzuje filozofię myślenia takich osób.

Bagażnik okazał się dość pojemny...

...Tyle że za pojemnikami na plastik i szkło, czy między nimi, śmieci nie należy zostawiać

W Polsce piekła nie ma

Nagrane materiały trafiają do gmin. To samorządy decydują, co z nimi zrobić. Najczęściej utrwalony proceder trafia do straży gminnej czy do funkcjonariuszy policji. – W porozumieniu z Krajną przekazujemy informacje na policję – potwierdza wójt gminy Zakrzewo Henryk Dobrosielski. Przyznaje, że rozmawiał na ten temat z kierownikiem posterunku w Lipce, któremu podlega teren gminy Zakrzewo. – Sugerujemy, że jeżeli przewinienie jest błahe, niech kończy się na pouczeniach. W takich przypadkach trzeba być powściągliwym, daleki jestem od karania. Trzeba nauczyć, później można wyciągać konsekwencje – ocenia wójt. Przyznaje jednak, że były przypadki, które raziły bezczelnością zachowania. Zdaniem Dobrosielskiego w takich sytuacjach aż prosi się o wlepienie mandatu. Bo przy pojemnikach można znaleźć różne „cuda”, których koszty wywiezienia ponosi później gmina. Wójta najbardziej irytują sytuacje, gdy na nagraniach rozpoznaje osoby pracujące za granicą, gdzie pewnie w obawie przed karami osoby te nie praktykują takich zachowań, a w Polsce wyznają zasadę „hulaj dusza, piekła nie ma”.

Burmistrz Adam Pulit zapewnia, że w przypadku sytuacji zarejestrowanych w Złotowie ostrzeżenia dotychczas wystarczyły i praktyki nagranych delikwentów się nie powtarzały. Jak mówi, straż miejska dociera do sprawców i rozmowa z nimi, póki co, załatwiała sprawę. W ocenie burmistrza, skrajnych sytuacji, wymagających karania mandatem, w mieście dotąd nie było. – Jeżeli to przekroczy jakieś ludzkie granice rozsądku, będzie to naprawdę coś niegodnego, ekstremalne sytuacje, będą wręczane mandaty – zapowiada.

Nagonka

Na jednym z nagrań rozpoznaliśmy znajomą twarz z Zakrzewa. Dotarliśmy do mężczyzny, który przyznał, że policja już u niego była. Między pojemnikami na plastik a szkło pozostawił sporą ilość plastikowych opakowań. Wyjaśnił nam, że zrobił tak jedynie z niewiedzy. Zresztą nie pierwszy raz, bo podobne praktyki czyni od jakiś dwóch lat. – Plastik to plastik – wyjaśnia swoje postępowanie. Skoro nie mieszczą się w pojemniku, sądził, że może stawiać je obok, a że na nagraniu widać, że zostawia tam całkiem sporą ilość odpadów, ewidentnie podpadł osobom monitorującym nagrania. Za występek przeprosił, zapewnił, że więcej nie będzie, choć irytuje się, bo ma przekonanie o tym, że „organizatorzy akcji” bardziej skupiają się na wypominaniu mieszkańcom potknięć niż na działaniach mających dokładnie wyjaśnić im, jak postępować z odpadami. – Przydałoby się więcej wyrozumiałości, a przede wszystkim informacji – zachęca, oceniając, że zamieszanie wokół jego osoby to przesadzona nagonka: kamery, urzędnicy, Krajna, policja, a teraz jeszcze prasa się dopytuje. Zakrzewianin podkreśla, że jest wielu bezczelnych, którzy robią znacznie gorsze rzeczy od niego, chociażby wywożą śmieci do lasu, a on takich praktyk nigdy nie stosował. – Jestem porządnym obywatelem – zapewnia na koniec naszej rozmowy.

fot. Zdjęcia z materiałów zarejestrowanych przez monitoring