Trzydzieści lat byłem Judaszem

Wiosna 1984 roku – wtedy zagraliśmy po raz pierwszy. To nie był łatwy czas dla takich przedsięwzięć. Niedawno zakończony stan wojenny, wszechobecna inwigilacja służb PRL, ale ks. Jan Czekała się tego nie bał, my również nie, bo co nam, gospodarzom, władza mogła zrobić?

Miał świetny kontakt z parafianami, znał wielu z nich, odwiedzał. Być może dlatego łatwo było mu przekonywać po kolei ludzi do swojego pomysłu. „Ty będziesz grał tego, Ty tamtego” i nikt nie dyskutował, nie odmawiał księdzu Janowi

W Walentynowie zamieszkałem po ślubie, w październiku 1983 roku, więc byłem tu nowy. Podobno ks. Jan miał dla mnie jakąś inną rolę, jednak nigdy nie dowiedziałem się jaką. Dlaczego zgłosiłem się, żeby zostać Judaszem? Chciałem wziąć udział w Misterium, bo to dla katolika niezwykłe przeżycie. Wiedziałem też, że nikt za bardzo nie kwapi się do tej roli. Innych chętnych nie było

Reklama

Przygotowania były zakrojone na ogromną skalę. Oprócz tego, że ćwiczyliśmy poszczególne sceny, trzeba było zadbać o wszystko inne. Stroje, które wówczas mieliśmy, dziś mogą śmieszyć, bo przypominają np. materiał na zasłony. Wtedy jednak radość była ogromna, gdy jechało się 50 kilometrów, żeby zdobyć kawałek materiału, który nadawał się na uszycie tunik. Sporo z nich było uszyte w Górce, sporo po domach. Przecież wszystko było w latach 80–tych reglamentowane, wszystko na kartki, przy pustych półkach...

Robiliśmy te rekwizyty z czego tylko się dało, nie było przecież mowy, żeby to kupić, wynająć... Na początku mieliśmy też trzy mikrofony na przewodach i siłę swoich głosów

Ks. Jan Czekała miał swoją wizję Misterium i był wymagającym reżyserem. Chciał, by wszystko było jak najbliższe prawdziwym wydarzeniom. Nie chodziło tu tylko o to, żebyśmy na rękach nie mieli zegarków czy obrączek. Chodziło również o wyrazistość takich scen jak bicie, Droga Krzyżowa czy krzyżowanie Chrystusa. Jak tu natomiast uderzyć pięścią w twarz proboszcza? Jak przybić go do krzyża? To wymagało przełamania w sobie blokad, by oglądający to pielgrzymi uwierzyli, że to coś więcej niż gra. Ksiądz Jan umiał z nas to wydobyć

Reklama

Postanowiłem, że tak jak Judasz w Ewangelii będę się wieszał. To było całkowicie bezpieczne, bo pętla, którą miałem na szyi, była tylko atrapą. Uprząż z hakiem, do którego mocowało się linę przewieszoną przez gałąź miałem pod ramionami i wokół nóg – ukrytą pod tuniką. Było kilka momentów, że ludzie myśleli, że naprawdę się wieszam. Pamiętam jak pewnego razu trzej starsi mężczyźni w ułamku sekundy zbledli na ten widok. Ksiądz Czekała też mówił, że przechodziły go ciarki, gdy obserwował tę scenę. Moja mama się nawet rozpłakała, a chrześniak nie chciał ze mną rozmawiać przez kilka lat, bo przecież za srebrniki wydałem Chrystusa. Scenę wieszania przestałem grać w 1988 roku, gdy w Misterium pojawili się moi synowie. Nie chciałem, żeby utkwiło to w ich pamięci. Z pierwszą rolą w Misterium pożegnałem się natomiast niedawno. Przez trzydzieści lat byłem Judaszem. Teraz zasiadam w Sanhedrynie

Reklama

Frekwencja nam nie słabnie. Kilka tysięcy osób to norma, dlatego przez te wszystkie lata graliśmy co najmniej trzy, a nawet pięć razy w okolicach Wielkanocy. Po pierwszym roku spektakl musiał wyjść z kościoła na dziedziniec przed nim, bo było zbyt ciasno. Sceny były rozmieszczone inaczej niż teraz. Wieczernik mieścił się przy starej jeszcze studzience, Sanhedryn obradował przy jednej z kapliczek, po drugiej stronie rządził Herod, a po środku był pałac Piłata

Reklama

Były lata, że graliśmy we czwórkę, tzn. ja oraz synowie: Tomasz, Marek i Michał

Długo nie pograliśmy, bo byliśmy dość niesforni. Zdarzało się, że żołnierzom Piłata ginęły miecze, a z ich pomocą odbywały się walki w gaju

Trzeba było zrobić przerwę na kilka lat. Chłopaki wrócili, gdy dorośli do roli żołnierzy

Reklama

Przez tyle lat gry zna się kwestie nie tylko swoje, ale też tych, którzy mówią przed i po Tobie. Rzadko zdarza się raczej, żebyśmy improwizowali. W razie co jeden pomaga drugiemu. Wpadki – wypadki się podczas Misterium zdarzają. Bywało np., że Jezus naprawdę dostał młotkiem w rękę, bo któryś z żołnierzy nie trafił w belkę

Minęło sporo lat odkąd tam jestem, a mimo to co roku wracam z chęcią. Choć gramy naprawdę poważne przedstawienie to jednak atmosfera przed i po spektaklu jest raczej wesoła, bo wszyscy doskonale się znamy i nie traktujemy tego jak przykry obowiązek

Skład przez te wszystkie lata zmienił się diametralnie. Nie gra 80–90% aktorów, którzy zaczynali Misterium. Jednak ono nie zniknie szybko, jeśli w ogóle z Górki Klasztornej, bo przychodzi nowe pokolenie. Za młodu byłem Judaszem, teraz z wiekiem zasiadam w Sanhedrynie, moje dzieci też grały i grają, więc teraz czas na wnuki

Zaczną jako płaczki!