Dobry Pasterz do remontu

Kościół pw. Dobrego Pasterza w Batorowie bierze udział w projekcie pt. „Ochrona oraz zwiększenie wartości dziedzictwa kulturowego obszaru Diecezji Bydgoskiej – rewaloryzacja i konserwacja drewnianych zabytków”, który uzyskał unijne dofinansowanie. Całkowita wartość projektu szacowana była na ponad 15 mln zł, z czego przeszło 13 mln pokryć miały pieniądze z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. W ramach przetargu, który wygrała spółka GP Partners z Poznania, udało się osiągnąć cenę brutto nieco przekraczającą 12,5 mln zł. Część z tych pieniędzy trafi do Dobrego Pasterza.

Po renowacji wyposażenie kościoła prezentować się będzie jeszcze okazalej (fot. Dariusz Stanecki)

Świątynię w Batorowie czeka renowacja ołtarza głównego, a także rekonstrukcja znajdujących się na nim rzeźb św. Piotra i Pawła oraz Putto na konsoli. Ponadto w kościele przynależącym do parafii pw. św. Katarzyny w Lipce konserwacją i restauracją objęte zostaną malowidła ścienne, chór organowy, filary i wsporniki. Prace wykonane mają być do końca 2019 roku.
Kościół pw. Dobrego Pasterza zbudowany został w latach 1783-1786. Był świątynią protestancką. Nic w tym dziwnego, skoro w tamtym czasie Batorowo leżało w Niemczech (jeszcze w 1939 roku 90% mieszkańców stanowili ewangelicy). Fundatorami kościoła była rodzina Osten–Sacken, właściciele wsi. Szachulcowy budynek, z barokowym hełmem na wieży, stanął na miejscu wcześniejszej świątyni. Ozdobiony został rokokowym ołtarzem z bogatą ornamentyką i amboną wykonaną w tym samym stylu. Ołtarz główny jest najcenniejszym elementem budynku. Ponad sto lat później, pod koniec XIX wieku, kościół został odrestaurowany. Prawdopodobnie w tym czasie zbudowano marmurową kruchtę.
Świątynię dwa lat temu opisał Krzysztof Jodłowski z Narodowego Instytutu Dziedzictwa w Poznaniu. „Jednonawowy, salowy kościół wzniesiony został na planie prostokąta, z trójbocznie zamkniętą częścią prezbiterialną. Ponad dachem świątyni nadbudowano czworoboczną wieżę. Od pd. do nawy przylega niewielka, prostokątna kruchta. Nawa nakryta jest wysokim dachem dwuspadowym, podobny daszek nakrywa znacznie niższą kruchtę. Nad zamknięciem prezbiterium - dach trójpołaciowy. Nad całością dominuje wysoka, dwukondygnacyjna wieża, zwieńczona barokowym hełmem.

Przed II wojną światową budynek ten był świątynią ewangelicką (fot. Dariusz Stanecki)

Kościół jest budynkiem drewnianym, wzniesionym na ceglanej podmurówce, w konstrukcji szkieletowej, z wypełnieniem cegłą. Ściany od wewnątrz oraz wypełnienia od zewnątrz otynkowano. Dachy pokryte zostały dachówką, hełm wieży - blachą. Wnętrze nakryte jest drewnianym stropem.
Na zewnątrz kompozycja ścian oparta jest na kontraście ciemnych belek konstrukcji szkieletowej i jasnych, otynkowanych, malowanych na biało wypełnień. Znajdujące się w kruchcie główne wejście zamknięte jest łukiem odcinkowym, okna są prostokątne, ujęte profilowanymi obramieniami. Ściany kruchty oblicowano czerwoną cegłą. Partia szczytu pd. oraz ściany wieży zostały oszalowane pionowo pobijanymi listwami.
Wnętrze podzielone jest dwoma rzędami słupów dźwigających podciągi (na których dawniej wspierały się obiegające wnętrze empory (dziś istnieje tylko empora pd.). Na ścianach i stropie zachowały się ślady polichromii”.
Od 1945 roku budynek w Batorowie pełni funkcję kościoła katolickiego. Wówczas też zdemontowano empory boczne i zmieniono gontowe pokrycie dachu. Kościół został poświęcony 14 lipca 1946 roku i od tamtego czasu pełni funkcję świątyni katolickiej. Z czasem tym wiążą się dwie historie. Pierwsza dotyczy dzwonów z kościoła. W 1945 lub 1946 roku dwa dzwony z batorowskiej wieży trafiły do Zakrzewa. Wymienione zostały na szaty liturgiczne.

Drewniana dzwonnica to obok kościołą i remizy strażackiej jeden z najbardziej rozpoznawalnych elementów zabudowy Batorowa (fot. Dariusz Stanecki)

Druga opowieść, związana z kościołem, ma bardziej anegdotyczny charakter. Krótko po wojnie do Batorowa przybył ksiądz lub raczej człowiek podający się za księdza. Chodził w sutannie, odprawiał msze. Jednak kiedy do wsi przyjechał ksiądz Murzynowski, okazało się, że jego poprzednik jest samozwańcem. Miejscowi nazwali go dzikim księdzem.
Od 1955 roku kościół pw. Dobrego Pasterza w Batorowie jest filią parafii p.w. św. Katarzyny w Lipce. W latach 1996-2002 budynek był restaurowany. W 2012 r. wymieniono pokrycie dachowe na nową dachówkę karpiówkę oraz zamontowano instalację systemu sygnalizacji pożaru. Teraz świątynię czekają kolejne prace remontowe.

Dziękuję UG w Lipice za udostępnienie informacji.