Bądź głosem chorych - zostań dawcą!

Jest bezbolesny, bezpieczny i nieskomplikowany. Nie szkodzi zdrowiu. Złotowska Drużyna Szpiku wyjaśnia, na czym polega zabieg pobierania szpiku kostnego i przekonuje, że w prosty sposób można uratować komuś życie

Co godzinę ktoś na świecie dowiaduje się, że choruje na nowotwór krwi. W Polsce każdego roku przybywa blisko 10 tysięcy chorych. Leczenie większości wymaga transplantacji szpiku kostnego. Niestety, niewielu pacjentów w ogóle go doczekuje. W 2011 r. w naszym kraju odbyło się tylko 900 takich zabiegów. U części biorców występuje reakcja odrzucenia przeszczepu, co prowadzi do martwicy wewnętrznych narządów organizmu. Jedynie u 65% dzieci i 44% dorosłych transplantacja kończy się powodzeniem. W okresie jednak, w którym odbudowuje się układ odpornościowy, chorzy nadal narażeni są na groźne infekcje. W polskim Rejestrze Potencjalnych Dawców Szpiku znajduje się tylko ok. 400 tysięcy osób. Dla porównania, w Niemczech liczba ta wynosi ok. 4 milionów. – Nasze społeczeństwo na-prawdę nie jest świadome. Nie zna prawdziwych danych i nie wie, jak zostaje się dawcą, kiedy po nas zadzwonią, co znaczy być „genetycznym bliźniakiem” czy jak wygląda oddawanie szpiku. Przecież nawet w książkach od biologii się o tym nie mówi, więc skąd się mają ludzie tego dowiedzieć? Tylko od nas. Chcemy przełamać stereotypy – stwierdza Joanna Skiera, nauczycielka biologii i koordynatorka Drużyny Szpiku, powstałej przy Zespole Szkół Ekonomicznych w Złotowie. – Wiele osób się dziwi, ponieważ nie wie, na czym to polega. Różne są ich pomysły na pobieranie szpiku: z kości, z mostka, z kręgosłupa – przyznaje Rafał Kowalczyk, uczeń szkoły i wolontariusz.

[[reklama]]

Armia walczących z rakiem
Drużyna Szpiku to grupa wolontariuszy, którzy bezinteresownie działają na rzecz osób cho-rych na nowotwory krwi. W ramach projektu „Podziel się życiem” jej członkowie, odwiedzając miasta i szkoły leżące na terenie Wielkopolski, nakłaniają mieszkańców i młodzież do idei propagowania dawstwa szpiku. To właśnie kwietniowe spotkanie z poznańską Drużyną Szpiku zainspirowało uczniów złotowskiego Ekonoma. W maju pod kierunkiem nauczycielek Joanny Skiery i Magdaleny Grygiel utworzyli własny zespół do walki z białaczką. – Działamy dla chorych, bo każde życie jest ważne. Chcemy pomagać z dobrego serca. Ta choroba to zarówno cierpienie fizyczne, jak i psychiczne. Im po prostu potrzebne jest wsparcie – tłumaczy Rafał Kowalczyk. Z kolei Joanna Ruhs, koleżanka Rafała, również zrzeszona w Drużynie, dodaje: – Gdyby życie tak się odwróciło, że to my potrzebowalibyśmy tej pomocy, też byśmy ją otrzymali.

Aktualnie grupa liczy 28 osób, lecz chętnych do współpracy jest więcej. – Powiem szczerze, że mile zaskoczyła mnie tak duża liczba chętnych – komentuje pełna entuzjazmu Joanna Skiera.

W przeciągu zaledwie miesiąca od rozpoczęcia działalności młodzież z Ekonoma zorganizowała już dwie akcje w Radawnicy i w Zakrzewie, zachęcające gimnazjalistów do zakładania własnych szpikowych drużyn. Grupa apeluje do nauczycieli i uczniów pozostałych złotowskich szkół o podjęcie podobnych działań.

[[reklama]]

Złotowianinie, zapisz się!
W ramach zbliżającej się XIX edycji Euro Eco Meetingu złotowska Drużyna Szpiku przygotowuje kolejne działanie na rzecz walki z białaczką. W sobotę 6 lipca, w godzinach od 10:00 do 19:00, na Placu Paderewskiego prowadzona będzie rejestracja potencjalnych dawców szpiku. Od złotowian, którzy zadeklarują chęć zapisania się na liście, zostanie pobrany wymaz śliny z wewnętrznej ścianki policzka w celu zbadania DNA. Przez cały dzień członkowie Drużyny będą roznosić ulotki i przekazywać uczestnikom festiwalu podstawowe in-formacje na temat bycia dawcą i pobierania szpiku. Pod hasłem „Zabiegamy o ludzkie życie” młodzież, dyrekcja i nauczyciele Ekonoma wezmą udział w czwartym Eco Cross – biegu czterokilometrową promenadą wokół Jeziora Miejskiego. Przy okazji zapisu dawców szpiku odbędzie się również zbiórka zużytych baterii oraz kartridżów po tuszu do drukarek. Oprócz tego zbierane będą plastikowe nakrętki z butelek po napojach i produktach chemicznych w celu opłacenia rehabilitacji i zakupienia wózków inwalidzkich dla niepełnosprawnych sióstr Natalii i Amelii Melka. Mieszkańcy regionu, którzy zamierzają zgłosić się do Rejestru Potencjalnych Dawców Szpiku, proszeni są o zabranie dowodów osobistych.

Działalność złotowskiej Drużyny Szpiku można śledzić na jej oficjalnym koncie na portalu Facebook dostępnym pod hasłem: Drużyna Szpiku Złotów.

[[nowa_strona]]

Patronat nad złotowską Drużyną Szpiku objęła Fundacja Złotowianka. Ufundowała koszulki dla członków drużyny, sponsoruje też ich uczestnictwo w biegu Eco Cross

[[reklama]]

Jak można zostać dawcą?
Dawcą szpiku może być osoba w wieku od 18 do 55 lat. Musi jednak spełniać kilka kryteriów, w tym m.in. nie jest zakażona wirusem HIV, nie miewa częstych napadów padaczkowych, nie zażywa leków przeciwcukrzycowych lub hormonalnych, nie przebyła zawału serca lub gruźlicy w okresie ostatnich 5 lat.

Wpis do krajowego Rejestru Potencjalnych Dawców Szpiku nie oznacza, że na pewno zostanie on od nas pobrany. Najpierw odbywa się procedura prawidłowego doboru niespokrewnionego dawcy do chorego biorcy. Przeszczep jest możliwy wyłącznie, gdy odnajdzie się „genetyczny bliźniak” dawcy. W takiej sytuacji można jeszcze zrezygnować z oddania szpiku, np. z powodu choroby czy ciąży.

Ostateczne pozostanie dawcą szpiku wymaga wypełnienia tzw. karty ewidencyjnej, odbycia badania lekarskiego i oddania próbki krwi. Wszystko to odbywa się podczas jednej wizyty w wyznaczonych przez Poltransplant placówkach służby zdrowia.

Dawca i biorca szpiku pozostają sobie nieznani. Dopiero po roku od przeszczepu mogą starać się o spotkanie. Jest ono możliwe tylko gdy oboje wyrażą pisemną zgodę na ujawnienie swoich danych personalnych.

[[reklama]]

Jak pobierany jest szpik?
Istnieją dwa sposoby pobierania szpiku kostnego. To od dawcy zależy, na który z nich się zdecyduje. Pierwszy to zabieg przeprowadzany pod narkozą, polegający na wkłuciu w talerz miednicowy. Trwa zwykle od 60 do 90 minut, a dawca opuszcza szpital zazwyczaj dzień po pobraniu szpiku, gdy ustąpią objawy związane ze znieczuleniem ogólnym. W tym przypadku szpik regeneruje się w pełni w ciągu 2 lub 3 tygodni.

Druga, najczęściej stosowana metoda, tzw. afereza, to przetaczanie krwi z jednej ręki do drugiej przez separator, w którym oddzielane są komórki szpiku. Zabieg ten trwa od 3 do 4 godzin, a liczba krwinek wraca do normy na przestrzeni kilku dni.

Tobiasz Buzała