Czy miłośnicy eskapad z wykrywaczem metalu to potencjalni przestępcy?

Uwielbiam historię, interesuję się nią właściwie od dziecka, w szczególności historią naszego regionu

W teren chodziłem już jako młodzieniec, jeszcze bez elektroniki i innych gadżetów, wypatrując „skarbów” na świeżo zaoranych polach. Pierwszy detektor kupiłem niedawno, kiedy stały się już raczej ogólnodostępne. Lubię tę adrenalinę i niewiadomą, co przyniesie los. To także fajny sposób na spędzanie wolnego czasu na świeżym powietrzu. Wokół tylko przyroda, ćwierkanie ptaków, przerywane co jakiś czas intrygującym szmerem w słuchawkach...

Reklama

Jeśli jesteś geodetą, wykrywacz służy ci do szukania dużych metalowych przedmiotów, rur i studzienek kanalizacyjnych czy przewodów. Jeśli nie jesteś geodetą, to znaczy, że jest to twoje hobby, a hobbystom i kolekcjonerom detektory pomagają znaleźć wiele ciekawych miejsc i przedmiotów. Wykrywacze dzielą się na dwie grupy. Detektor dynamiczny to taki, którym trzeba poruszać, aby wzbudzić cewkę do „widzenia”przedmiotów, w statyku sygnał otrzymujemy nawet przy nieruchomej cewce. Mój wykrywacz to budżetowy, tani sprzęt za ok. 1000 zł, już z tych, które faktycznie coś wykrywają. Detektor możesz kupić taniej, nawet za 100 zł, ale to się do niczego nie nadaje. Dobry sprzęt musi mieć identyfikację obiektów metalowych, bo nie zależy mi na tym, żeby kopać za każdym sygnałem, których, wbrew pozorom, jest wszędzie pełno

Reklama

Chodzi o to, żeby zawężać spektrum wykrywacza do interesujących nas metali. Jeśli chcesz, wyłączasz żelazo i nie zbierasz już stert złomu, tylko metale kolorowe. Droższe egzemplarze pozwalają na dyskryminację szerszej palety metali. Nie chcesz aluminium – proszę bardzo, nie chcesz stali – nie ma sprawy, chcesz szukać tylko srebra i złota – nic trudnego. Wystarczy trochę więcej zapłacić

Detektor i łopata, niczego więcej nie trzeba. No, może słuchawki, butelka wody i dobre buty też się przydadzą. A to np. jest pinpointer

Reklama

Ma zasięg tylko kilku centymetrów i pomaga w szybszym przeszukiwaniu wydobytej ziemi. I już, można ruszać do akcji

Kluczem do sukcesu jest szczęście lub... wiedza historyczna. Do odszukania ciekawych miejsc służą stare mapy interesujących nas okolic. W ten sposób można wstępnie określić prawdopodobieństwo, że w danym miejscu jest szansa na natknięcie się na ciekawe pamiątki. Następnie trzeba udać się w teren i zobaczyć, jak to miejsce właściwie wygląda, czy np. nie stoi tam osiedle domków jednorodzinnych

Reklama

Po ostatnim wypadzie mam jeszcze pół reklamówki śmieci, drutów, kapsli i innych „pamiątek z Polmosu”. Jak masz szczęście, możesz znaleźć wszystko. Wiadomo, że złotego pociągu i bursztynowej komnaty nie znajdziesz, ale przedmioty naszych dziadków czy pradziadków trafiają się bardzo często. Przeważają drobne monety, różne ozdoby, czasem biżuteria, to co i dzisiaj zdarza nam się gubić

Reklama

Podejrzanych sygnałów zazwyczaj się nie kopie. Chyba, że ktoś specjalnie szuka wybuchowych „skarbów” i jest z wykształcenia saperem. Jeśli przy kopaniu okazuje się, że trafiliśmy na pocisk czy minę, powinniśmy czym prędzej zabezpieczyć i odgrodzić to miejsce, a następnie, nawet anonimowo, powiadomić odpowiednie służby. W praktyce, w związku z niedoskonałością prawa, wielu z domorosłych „kopaczy” nie powiadamia nikogo o takim potencjalnym niebezpieczeństwie. Zasypuje dziurę i idzie dalej.

Reklama

To totalna paranoja

Wychodzi na to, że jesteśmy obecnie największą grupą przestępczą w Polsce, bo szacuje się, że jest nas ok. 200 tysięcy. Jak w każdym środowisku, wśród nas też nie brakuje czarnych owiec. Zawsze znajdą się tacy, którzy będą to robić nie z pasji, a z czystej chęci zysku. Stanowiska archeologiczne grabi się niestety na potęgę. Nie twierdzę jednak, że prawo jest złe, jest tylko mało precyzyjne. Do jednego wora wrzuca się wszystko i wszystkich. Brakuje podstaw, jak choćby rzetelnej definicji prawnej zabytku

Reklama

Tego ustawa nie wie. Nie brakuje przypadków, że poszukiwacz miał sprawę w sądzie, bo policja znalazła w jego kieszeni śmieć – zwitek drutu, ale także potencjalny zabytek

Reklama

Ktoś, kto to prawo ustanawiał, chciał dobrze, ale wyszło jak zwykle. Wszystko dlatego, że nie konsultuje się najważniejszych spraw z zainteresowanymi stronami, tylko przyklepuje się to po swojemu i stawia ludzi przed faktem. Są w Polsce duże grupy detektorystów, odpowiednie stowarzyszenia, ale nikt z nimi nie rozmawia. Dochodzi do sytuacji, że 31 grudnia zasypiasz jako hobbysta, a 1 stycznia budzisz się jako przestępca. Pokazanie się z detektorem to właściwie zaproszenie do rewizji

Reklama

To krecia robota mediów

Reklama

Osoba postronna widziała w tym skarb, a ja ci pokażę, co on tam faktycznie miał [prezentuje znaleziska z ostatniego wypadu]. Te cztery monety to są „prusaki” [fenigi pruskie], badziewie, którego w ziemi leży bez liku. Są też miedziane szelągi naszego króla Jana Kazimierza, tzw. boratynki, bite w Rzeczypospolitej w latach 1659–1668 przez ówczesnego zarządcę mennicy krakowskiej, Tytusa Liwiusza Boratiniego, w ilości 3,5 miliardów. Gdyby to zanieść do muzeum parsknęli by śmiechem, to praktycznie nie ma żadnej wartości. Mamy jeszcze PRL–owski grosz z aluminium z 1949 roku i takie to są najczęściej „skarby”

Nigdy nie znalazłem czegoś, co miałoby jakąś wartość materialną. Jedyna satysfakcja to jest znalezienie tego. Uważam, że z zezwoleniem czy bez niego powinniśmy mieć prawo do dzielenia się naszymi znaleziskami, a nie chomikować je w piwnicach. W końcu to nasze wspólne dziedzictwo.

Podobnych pasjonatów w okolicach znam może z 10, każdy boi się nalotu. Było mnóstwo przypadków, w których nawet do ludzi współpracujących legalnie z konserwatorem i sumiennie rozliczających się z każdego feniga pewnego pięknego dnia o 6 rano wpadali policjanci i robili przeszukanie. Oni już z założenia traktują nas jak potencjalnych złodziei. Prawo powinno działać odwrotnie, z całą surowością karząc prawdziwych grabieżców, a nie prewencyjnie uprzykrzając życie garstce pasjonatów. Mile widziane byłoby uproszczenie procedur, dzięki temu nasz wysiłek nie szedłby na marne, a skorzystaliby na tym wszyscy, włącznie z prawdziwymi archeologami

Polska ma jedno z bardziej restrykcyjnych praw w tym zakresie. W Czechach do eksploracji wystarczy zgoda właściciela pola, podobnie jest w Anglii, z tą różnicą, że w ich prawodawstwie udało się precyzyjnie określić definicję zabytku. Jest nim po prostu coś, co ma ponad 300 lat i posiada w swoim składzie kruszce [srebro, złoto, platyna] lub jest przedmiotem antycznym. Tamtejsze prawo mówi: możesz do woli szukać sobie skarbów, ale jeśli znajdziesz zabytek, zanosisz go do konserwatora. Rzeczoznawca oceni, czy znalezisko nosi znamiona zabytku, a jeśli tak, to muzeum ma prawo pierwokupu od ciebie po cenie rynkowej. Jeśli nie, „skarb” wraca w twoje ręce. Kruczek jest taki, że dzielisz się fifty–fifty z właścicielem działki, na której go znalazłeś. Można? Można!