Lędyczek już umarł...

Nostalgiczną podróż po Lędyczku zaczynamy od wizyty w restauracji. Każdy kto chociażby przejeżdżał drogą krajową nr 22 z pewnością zauważył ten charakterystyczny budynek, tuż przy stacji paliw. Po wejściu do środka wita nas Ryszard Podgórski, współwłaściciel. Oprócz niego w przestronnej sali znajduje się jeden klient – kierowca, który jeździ tą trasą i niemal za każdym razem zatrzymuje się u Podgórskich na obiad.

– zapewnia zza stołu. Pan Ryszard wraz z rodziną przybył do Lędyczka jako dziecko, z Bydgoszczy. Jego mamie marzyła się restauracja. Informację o lokalu na sprzedaż, w najmniejszym mieście Polski (wtedy bowiem Lędyczek posiadał jeszcze prawa miejskie), rodzice znaleźli w Kurierze Pomorskim. Decyzja zapadła szybko – w 1971 roku byli na miejscu i już jesienią rozpoczynali działalność. Było to w pięknej kamienicy przy rzeczce, w miejscu skrzyżowania drogi krajowej nr 22 i trasy do Złotowa.

– wspomina pan Ryszard.

– z nostalgią wspomina nasz rozmówca. Interes, póki co, jakoś się kręci. Właścicieli ratuje dobra lokalizacja, przy głównej trasie. Wielu głodnych kierowców chętnie się tutaj zatrzymuje. – Do emerytury trzeba to pociągnąć. Dużo mi już nie zostało. Zresztą gdzie ja miałbym pójść? Zakochałem się w Lędyczku. To jest piękna, spokojna miejscowość. Młodzi nie mają jednak perspektyw. Mój syn też stąd wyjechał. Na pytanie, czy Lędyczek to wymierająca miejscowość nasz rozmówca odpowiada szybko i bez wahania: Tak. Ciągle jednak wierzy w to, że może kiedyś będzie lepiej. Tym bardziej, że jest tutaj ogromny potencjał.

Podobnie myśli Roman Kotowski z Warszawy, który po raz pierwszy przyjechał tutaj jako młody chłopak z ojcem na ryby. Lędyczek, a przede wszystkim piękne jeziora i Gwda tak go urzekły, że robi to bez przerwy, co najmniej raz w roku od prawie 30 lat. Dobre czasy rzeczywiście skończyły się. Nie ma już pól biwakowych, a nawet tylu wędkarzy i ryb. Jest jednak cisza i spokój, a to mieszczuchów urzeka coraz bardziej.

– zapewnia warszawiak. Pan Roman nie może jednak nie zauważyć, że przez te ostatnie lata miejscowość rzeczywiście opustoszała.

– zauważa pan Roman. Nasz rozmówca zapewnia jednak, że to niezwykłe miejsce i zamierza tutaj przyjeżdżać każdego następnego roku.

Wczasy pod gruszą

Słuchając naszych bohaterów przede wszystkim wybrzmiewa tęsknota za tym, co było. Turyści z całego kraju tłumnie przyjeżdżali tu na „wczasy pod gruszą”, istniały liczne zakłady dające pracę, była nawet osoba sprzątająca przestrzeń miejską. Wielu naszych rozmówców początku upadku Lędyczka upatruje w 1973 roku, gdy stracił on prawa miejskie. Po zmianach ustrojowych, na początku lat 90., zaczęło się dziać jeszcze gorzej. Skończyły się wakacyjne tłumy, firmy zaczęły się zamykać, a młodzi coraz częściej za chlebem wyjeżdżali za granicę. Dziś można odnieść wrażenie, że pozostali już tylko starsi, którzy chyba gdzieś utknęli w tych „dobrych czasach”, zapominając nieco o przyszłości i o tym, że może być jeszcze dobrze, ale wymaga to ogromnego zaangażowania.

– zapewnia Grażyna Węglowska, sołtys miejscowości i radna miejska.

– zauważa sołtys.

Zacząć od własnego podwórka

Lędyczek z pewnością potrzebuje zmian. Nie można jednak siedzieć z założonymi rękami i czekać, aż gmina da pieniądze i wszystko zrobi. Patrząc na jej kondycję finansową i ogrom potrzeb innych miejscowości to może potrwać jeszcze długo.

G. Węglowska zauważa, że łatwo jest krytykować, ale żeby coś zrobić samemu to już niekoniecznie. Wystarczy spojrzeć na frekwencję na zebraniach sołeckich. Na ponad 400 osób uprawnionych do głosownia przychodzi około 12 osób, z czego pięć to rada sołecka. Tych kilkunastu mieszkańców decyduje o podziale funduszu i kierunkach rozwoju miejscowości. Brak zaangażowania lokalnej społeczności został nawet ujęty jako jedno z większych zagrożeń w „Planie Odnowy Miejscowości Lędyczek na lata 2010–2018” i nowym dokumencie „Strategii rozwoju na lata 2016 – 2021”.

– zaznacza G. Węglowska. Wszystko zależy zatem od nich, od tego, czy zaczną patrzeć w przyszłość, czy pozostaną myślami  w tym miejscu, które na pewno już się nie odrodzi. Dziś jednym z żywych tematów obrazujących sposób spojrzenia na miejscowość jest wyburzenie budynku, w którym niegdyś znajdowała się sala wiejska, a którą lata temu ówczesne władze sprzedały prywatnej osobie. Nabywca nie dbał o ten obiekt, ostatecznie nieruchomość została doprowadzona do ruiny i musiała być rozebrana.

To dopiero połowa artykułu. W dalszej części przeczytasz m.in.:

W młodych siła – Jak zapewnia Grażyna Węglowska, która niemal osobiście zna wszystkich mieszkańców, rzeczywiście wielu z nich to seniorzy, niemniej jednak są tutaj także młodzi, którzy...

Tam i z powrotem – Jedną z osób, dla której Lędyczek umarł, ale nadal ma szanse na swoiste zmartwychwstanie, jest Agnieszka Biedziuk, która z wielkim żalem wyjechała stąd 11 lat temu. Wychowywała się w pobliskich Prądach, ale to...

Subskrybuj i czytaj wszystkie artykuły bez ograniczeń[[pay]]

Niedługo to samo najprawdopodobniej stanie się z budynkiem byłej szwalni kołder. Ludzie widzą, że Lędyczek popada w ruinę.

– zauważa Grażyna Węglowska. Tym co z pewnością ułatwia choć drobne zmiany są pieniądze z funduszu sołeckiego i źródeł zewnętrznych. Dzięki temu udało się już zrealizować niektóre zamierzenia zawarte w planie odnowy. Lędyczek wzbogacił się m.in. o dwa place zabaw, których przed 2010 roku nie było, plac integracyjny, lampy (choć tych jeszcze trochę brakuje) i  teren zielony w centrum. Owszem, nie udało się zrealizować wszystkiego, jak chociażby przeprowadzić kompleksowych remontów dróg gruntowych i wybudować kompleksu boisk oraz kortu tenisowego. To wszystko może się jednak jeszcze zadziać. Rada sołecka nie porzuca tych projektów, a w związku z tym, że ten dokument traci ważność stworzyła kolejny, w którym też zawarła liczne przedsięwzięcia, np. budowę siłowni napowietrznej. Stworzenie nowych miejsc pracy i rozwój przedsiębiorczości nie leżą już w jej kompetencji, ale uzależnione są od wielu czynników, w tym również aktywności miejscowych. Tym w co można by natomiast zainwestować jest turystyka, wykorzystująca walory przyrodnicze Lędyczka.

– mówi sołtys. 

– dodaje.

Pani Grażyna wierzy w to, że Lędyczek ma ogromne szanse. W dużej mierze zależy to jednak od samych mieszkańców

W młodych siła

Jak zapewnia Grażyna Węglowska, która niemal osobiście zna wszystkich mieszkańców, rzeczywiście wielu z nich to seniorzy, niemniej jednak są tutaj także młodzi, którzy decydują się pozostać w Lędyczku. Mają z pewnością trudniej niż kiedyś, bowiem zmuszeni są dojeżdżać do pracy, a autobusy nie kursują zbyt często. Sytuacja ta raczej  się nie zmieni, ponieważ lokalny przewoźnik zauważa, że nie ma aż tak dużego zainteresowania i krótko mówiąc jest to dla niego nieopłacalne. Ci, którzy jednak chcą, dostosowują się do nowych warunków. W dużej mierze to właśnie od ich postawy zależy, jaka będzie miejscowość. Czy staną się bierni, będą wspominać to co słyszeli lub jeszcze sami pamiętają o Lędyczku z dawnych lat, czy jednak optymistycznie spojrzą w przyszłość i będą się strać ulepszać to czym dysponują?

– zauważa sołtys

– zapewnia radna.

Tam i z powrotem

Jedną z osób, dla której Lędyczek umarł, ale nadal ma szanse na swoiste zmartwychwstanie, jest Agnieszka Biedziuk, która z wielkim żalem wyjechała stąd 11 lat temu. Wychowywała się w pobliskich Prądach, ale to właśnie w Lędyczku dorastała i to tutaj zostawiła swoje serce. Podobnie jak wielu jej znajomych, urodzonych pod koniec lat 70., musiała szukać lepszych perspektyw gdzie indziej. Wybór padł na Irlandię. Według naszej rozmówczyni Lędyczek nie wymiera, on już umarł.

– wspomina pani Agnieszka. Mogłoby się wydawać, że nasza rozmówczyni spisała miejscowość na straty, niemniej jednak to właśnie tutaj widzi ogromną szansę na sukces. Chciałaby, jeśli wszystko ułoży się pomyślnie, założyć w tym miejscu własny biznes. Zakupiła już m.in. nieruchomość obok jedynego sklepu w miejscowości. Marzy o otwarciu zakładu przerabiającego stare meble i sklepie, w którym klienci będą mogli kupić unikatowe wyposażenie wnętrz. Obecnie, w wolnym czasie, właśnie tym zajmuje się w Dublinie.

– pyta retorycznie. Ponadto tym, co miejscowość ma w sobie najcenniejsze, a od dawna nie jest w stu procentach wykorzystane, jest natura. Nasza rozmówczyni myśli również o agroturystyce.

– mówi.

Pani Agnieszka optymistycznie patrzy w swoją przyszłość jako właściciela firmy na terenie Lędyczka. Zdaje sobie sprawę z tego, że jest to ogromne ryzyko. Ryzyko, którego wielu przez tyle lat się nie podjęło. Ktoś musi być jednak pierwszy. Lędyczek z pewnością ma potencjał, który warto wykorzystać. Tęsknota za tym co było pozostanie, i może nawet dobrze. Być może stanie się ona motywacją do tego, aby dążyć do tej aktywności sprzed lat.[[/pay]]